Rusya 1993’ten bu yana ilk kez darbe söylentileriyle çalkalanıyor. Devlet Başkanı Boris Yeltsin’e karşı bazı güçlerin gizli bir çalışma içinde olduklarının açıklanması, ekonomik kriz içinde kıvranan Rusya’nın yeni bir siyasi krize yöneldiğini gösteriyor. Ordunun üst düzey generalleriyle savunma ve içişleri bakanlarını Kremlin’e çağıran Yeltsin, askeri yetkililerle bir araya gelerek, kamuoyuna orduyla iyi ilişkilerin sürdürüldüğü mesajını verdi ve darbe girişimlerini sert bir dille yanıtladı. Bütün bunlar Yeltsin’in darbe girişimlerine karşı planlı bir çalışma içine girdiği şeklinde yorumlandı.
Devlet Başkanı’nın kararlı açıklamalarının temelinde son günlerde Yeltsin karşıtı eylemlerin artması ve çalışanların içinde bulunduğu ekonomik kriz yatıyor. Ancak uzmanlar ortada daha tehlikeli ve ciddi bir durumun olduğunu belirtiyor. Bugüne kadar kamuoyuna açıklanmayan bu durum, muhalefetteki sol güçlerin sosyal ve politik krizi kitlesel bir kaosa dönüştürerek, iktidarı tabandan gelen baskılarla devirme girişimleri olarak yorumlanıyor. Olayın ilginç boyutu, bu girişimlerin ardında bir süre öncesine kadar Yeltsin’e yakınlığıyla bilinen nüfuzlu iş adamı Boris Berezovski’nin de adının geçmesi. Yapılan yorumlara göre Berezovski ve çevresindeki finans oligarşisi, Yeltsin karşıtı bir tutum içine girdi. Bu durumu ilk açıklayan Nezavismaya gazetesi oldu. Gazetenin bir yorumunda, programlı bir devlet darbesinden söz edildi. Yorumda uzun zamandır çeşitli kesimlerde konuşulan, fakat kamuoyuna yansımayan Geçici Devlet Konseyi’nin kurulması planlarından ilk kez söz edildi. Böyle bir konseyin, ülkeyi devlet başkanlığı seçimlerine götürmesinin ve konseyde hiçbir askeri yetkilinin bulunmamasının kararlaştırıldığının altı çizildi. Bu konseyin şu anki anayasal sisteme karşı olduğu da vurgulandı.
Batı’ya güvence
Yeltsin üst düzey askeri yetkililerle Kremlin’de yaptığı görüşmeden sonra, iktidarı ele geçirmek için hazırlanan planları ezmek için yeterli güce sahip olduklarını söyledi. Yeltsin Fransa, Almanya ve Britanya liderleriyle telefon görüşmeleri yaparak darbe girişimlerine karşı Batı’ya ‘Her şeye hâkimiz’ mesajı ve Rusya’da askeri bir darbe olmayacağına dair güvence verdi. Aniden askerlerle yakın ilişkiye giren Yeltsin, ekonomik krizin askeri kuruluşlara yansımayacağı güvencesini vererek, askerlerin ekonomik sorunlarının düzeltileceği vaadinde bulundu.
12 Temmuz 1998 Pazar
