MOSKOVA – Rusya’yı bir süredir etkileyen, ekonomik kriz dün Rusya Merkez Bankası’nın aldığı bir dizi kararla daha da büyüdü. Merkez Bankası’ndan sabah erken saatlerde yapılan açıklamada Rusya’nın 90 gün süreyle dış borçlarını ödemeyi ertelediğini ve rublenin dolar karşısında değer kaybetmesini önlemek için yıl sonuna kadar 6.3 olması hesaplanan döviz koridorunu 9.5’a çıkarıldığını açıkladı. Merkez Bankası yabancı kuruluşların kısa süreli borsa işlemlerini de durdurdu. Bu arada faiz oranlarına da müdahale eden Rusya Merkez Bankası gecelik faiz oranlarını yüzde 150’den yüzde 250’ye çıkardığını açıkladı. Alınan şok kararlar sonrasında Moskova Borsası yüzde 6,5 değer kaybederken para birimi rublenin bir günlük değer kaybı ise yüzde 15’lere ulaştı.
Bir süredir devalüasyon söylentileriyle çalkalanan Rus ekonomisi Merkez Bankası’nın aldığı bu kararla sarsıldı. Finansa çevreleri kararı devalüasyon olarak yorumlarken Başbakan Sergei Kriyenko merkez bankasının bu kararının devalüasyon olmadığını açıkladı. Gelişmelerle ilgili olarak hükümetin 19 Ağustos’ta ayrıntılı bir açıklama yapacağı belirtildi.
Rus borsası çöktü
Rusya Merkez Bankası’nın dün sabah saatlerinde yaptığı bu kısa açıklama hemen borsaya ve para piyasalarına yansıdı. Moskova Borsası’ndan ilk seansta yüzde 8,5 oranında bir düşüş yaşanırken bankalararası piyasada işlem yapılmadı.
Açıklamadan sonra Moskova Borsası’nda özellikle devlet destekli şirketlerin hisselerinde düşüş yaşandı. Birleşik Enerji Şirketi’nin hisseleri yüzde 16 değer kaybetti.
Başbakan Kriyenko ve ekonomi kurmaylarıyla Kremlin’de bir toplantı yapan Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin’in açıklama yapması bekleniyor.
Merkez Bankasının aldığı bu kararın hafta sonu gerçekleştirilen Yeltsin – Clinton görüşmesinin hemen ardından gelmesi Rusya’da batının ekonomik istikrar konusunda uyguladığı baskının gücü olarak yorumlanıyor.
Bu arada Rusya’da yaşanan gelişmeler halkı da yakından ilgilendiriyor. Sabah saatlerinde yaşanan panik havasından sonra döviz büroları bir süre dolar bozmadı. Uzun bir süre 6.2 dolayında seyreden ABD dolar döviz bürolarında öğle saatlerinde 7 rublenin üzerine çıktı.
Rusya Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Denis Kiseylov’un Rusya’nın döviz rejimini değiştirmeyeceği yolundaki açıklamalarına karşın merkez bankasının aldığı son karar rus finans çevrelerinde ‘Rusya’nın devalüasyona teslim olması’ şeklinde yorumlanıyor.
‘Bu devalüasyon değil’
Rusya Başbakanı Sergei Kiriyenko, kur politikasındaki değişikliklerin devalüasyon anlamına gelmediğini söyledi. Kiriyenko, dış borç ödemelerindeki 90 günlük moratoryumun iflas olmadığını da sözlerine ekledi. Yetkililer, sanayiyi desteklemek ve ekonomiyi spekülatörlerden korumayı amaçladıklarını söyledi.
Borcumuzu ödeyeceğiz
Rusya’nın dış borçlarla ilgili kuruluşu Vheshekonombank (VEB) hükümet ve merkez bankasının dün açıkladıkları 90 günlük moratoryum gibi önlemlerin federal dış borçları kapsamadığını bildirdi. VEB’in açıklamasında, “Rusya dış borçlarını plana uygun olarak yerine getirilmektedir.” denildi.
Ajanslar farklı yorumladı
Uluslararası haber ajansları da kararları, özellikle rublenin değeriyle ilgili kararı, farklı yorumladılar. Amerikan AP ajansı gelişmeleri “Rusya’da devalüasyon” başlığıyla verirken, İngiliz Reuters ajansı “Rus para politikasında sert değişiklik” deyimini tercih etti. Fransız AFP ajansı da “kararların fiilen devalüasyon anlamına geldiğini” belirtmekle birlikte, bu sözcüğü kullanmaktan kaçındı.
18 Ağustos 1998 Salı
