“Doktorlar çok basit bir ameliyat olduğunu söylediler. Kızım narkoz kurbanı oldu bana yavrumun ölüsünü ver diler.”
Bademcik ameliyatı sırasında nar kozdan ölen 7 yaşındaki Gönül Turgay’ın babası Abdullah Turgay, ölen kızının ardından böyle feryat ediyor.
7 yaşındaki Gönül Turgay, Çağla yan 50. Yıl İlkokulu’nun başarılı ve sevilen bir öğrencisiydi. Sömestre tatilini fırsat bilen babası, Gönül’ü zaman zaman rahatsız eden bademciklerin den kurtarmak için Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’ne başvurdu. Ameliyat günü geldi. Gönül, ameliyathaneye girerken doktorlar, babasına ameliyatın yarım saat süreceğini söylediler. Ama Gönü ameliyat masasından kalkamadı. Nar kozdan ölmüştü…
Burnundan et alınırken geçen hafta narkozdan ölen 4 yaşındaki Bahadır Uludağ’dan sonra Gönül Turgay üç gün arayla narkozdan ölen ikinci kişi. Üst üste gelen bu iki ölüm, halk arasında narkoz olarak bilinen anesteziyi yeniden gündeme getirdi. Ameliyat sırasında ortaya çıkan solunum ve dolaşım sorunlarını gidermekle görevli anestezist kim? Nasıl çalışıyor? Ölümler neden kaynaklanıyor?
Anestezist Doktor Hasan Kaya, Türkiye’de anestezistin çalışmalarını göçebe ortamda yaptığını, çalışma şartlarının ağırlığı nedeniyle hastalarıyla yeterince ilgilenemediğini söyledi. İstenmeyen ölümlerin azaltılabilmesi için anestezistin çalışma koşullarının düzeltilmesi gerektiğini belirten Kaya, “Olumsuzlukların giderilebilmesi için sağlık politikasındaki çarpıklıkların giderilmesi gerekiyor. Anestezistin göçebe çalışma koşullarından kurtulması, Bati standartlarına erişmesi ülkemizdeki istenmeyen ölümlerin de azalmasını sağlar” dedi.
ABD’de her doktora bir, Türkiye’de ise 30 hastaya bir anestezist düştüğünü söyleyen Kaya, Türkiye’de 1500 civarında anestezist olduğunu söyledi. Çalışma koşullarının ağırlığı nedeniyle tip fakültelerini bitiren öğrencilerin bu alana yönelmediklerine dikkat çeken Hasan Kaya, sağlık politikasındaki çarpıklıkların anestezistlerin çalışma standartlarını düşürdüğünü belirtti. Kaya, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Ameliyat olacak kişi anestezi uzmanının eksikliğini hissetmiyor. İdeal bir ameliyat için aciller hariç, anestezist, hastayı en az bir hafta önce görmelidir. Hastasını muayene eder, gerekli tetkikleri ister, ameliyata engel bir durum varsa tedavi eder. Ameliyat bitinceye kadar solunum ve dolaşım problemlerine karşı hastayı korur.
Ameliyat bittikten sonra hastayı serviste kontrol eder. İdeal olan budur. Ama bizdeki durum tam tersi. Doktor ameliyata girmeden 1 saat önce anestezisti çağırır. Hastayı yeterince kontrol etme imkânı yoktur. Ayaküstü bakılır. Göçebe bir çalışma ortamıdır bu. “
6 Şubat 1992 Sayfa 3
