Eminönü ve Fatih Belediyeleri suriçi bölgesinin yeniden düzenlenmesini öngören planı inceliyor.
Eminönü ve Fatih belediyeleri tarihi yarımadanın uygulama İmar planlarını görüşmeye başladı. İki ilçeyi kapsayan bölge planları, kabul edildikten sonra Anıtlar Yüksek Kurulu’na sunulacak. Plan, kurulun onayından geçtikten sonra yıl sonuna kadar yürürlüğe girecek.
Eminönü Belediyesi yetkilileri ilçenin uygulama planlarının bu ay içinde meclislerde görüşülüp hazır hale getirileceğini belirttiler. Fatih Belediyesi ise konuyla ilgili plan çalışmalarına yeni başladı. Fatih Belediye Başkanı Yusuf Günaydın, planların üzerinde titizlikle çalışıldığını, Surlar, Balat, Zeyrek, Fener, Ayvansaray, Samatya gibi tarihi bölgelerin planlarını önümüzdeki aylar içinde Anıtlar Yüksek Kurulu’na vereceklerini söyledi.
Doğal ve tarihi dokusunun büyüleyici güzelliği ile yüzyıllardır İstanbul’un simgesi olan tarihi yarımada, plansız kentleşmeden en fazla etkilenen bölgelerin başında geliyor. Plan, Topkapı surlarından Eminönü’ne kadar olan bölgenin, merkezi iş alanı olmaktan çıkarılmasını ve kültür, turizm ve rekreasyon alanı olarak düzenlenmesini hedefliyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi İmar Daire Başkanı Mehmet Yıldız, planın tarihi yarımadayı kurtaracağını söyledi. Bölgede nâzım planı hazırlamanın ateşten gömlek olduğunu ifade eden Yıldız şöyle dedi:
“İstanbul’u İstanbul yapan bu önemli bölge için Türkiye’nin her yerinde uygulanabilir bir yönetmelik bulunuyordu. Bu yönetmelik bölgenin bozulmasının asıl nedenidir. Bu bölge için farklı planların hazırlanması, tarihi alanların korunması gerekirdi. Bu olmadı ve günümüze kadar çarpık bir yapılaşma yaşandı. Sonuçta bölge bir kaos haline geldi. Böyle bir alanda plan yapmak ateşten gömlek anlamına geliyor. Ancak tarih, doğa ve kültür tahribini önlemek kalanları kurtarabilmek için bu ateşten gömleği giymek gerekiyordu. Amacımız ağıt yakıp yok olanlara ağlamak değil, kalanları kurtarmaktır.”
Koruma İmar planı uygulamaya girdiğinde, tarihi yarımadada SIT kapsamına giren tarihi eserler çevreleriyle birlikte korunacak, her yerde altı kattan yüksek binaya izin verilmeyecek, her türlü temel kazısı için Anıtlar Yüksek Kurulu’ndan izin alınacak. Toplu taşımacılığa ağırlık verilecek, taşıttan arındırılan bölgeler yaya yolu ve yeşil alan olarak düzenlenecek. Bölgede nüfus yoğunluğunun azaltılması için imalathaneler seyreltilecek, ticaret merkezi sur dışına çıkartılacak.
Plana eleştiri
İmar Daire Başkanlığı’nca Prof. Gündüz Özdeş’e hazırlattırılan 1/5000 ölçekli tarihi yarımada Koruma İmar Planı kamuoyuna açıklandıktan sonra eleştirildi. Planla ilgili eleştiriler iki konu üzerinde yoğunlaştı.
Binaların yüksekliği: Yeni plana göre bölgenin hiçbir yerinde 18.50 metreden (al ti kat) yüksek yapıya izin verilmeyecek. 40 rakımın üzerinde dört, 50 rakımın üzerinde ise beş kattan fazla bina yapılamayacak. Bu karara daha önce verilen hakların kısıtlanacağı gerekçesiyle karşı çıkılıyor. Bazı kişiler 40 rakımı üzerinde üç kattan fazla yapı yapmanın sakıncalı olduğunu belirtirken bazıları Suriçi bölgesine kazma vurmanın cinayet olduğunu söylediler. Belediye yetkilileri ise üç kattan fazla bina yapılmamasının günümüz gerçeklerine uymadığını, Fatih ve Fındıkzade’deki altı katlı apartmanların yanına üç kata izin vermenin gerçekçi olmayacağını söylüyorlar.
Cibali Samatya yolu: Tarihçiler ve Mİmarlar Odası bu konunun üzerinde titizlikle duruyor. Yolun yapımının, bölgedeki pek çok tarihi eserin zarar görmesine neden olacağı belirtiliyor.
İstanbul Hızlı Tramvay Projesi ve Aksaray Sirkeci tramvayının kesiştiği bölge olan Yenikapı, planda yolcu transferi istasyonu olarak görünüyor. Plana göre Eminönü ve Sirkeci iskelelerinden yapılan seferlerin bir kısmı Yenikapı’ya kaydırılacak.
Aksaray Sirkeci tramvayının yapımından sonra yeni yolların açılması için Gedikpaşa’da istimlakler yapılacak. Yapılacak yol mevcut yollara uygun olacak.
Yük trenlerinin bölgeye girmesini engellemek için Zeytinburnu yakınlarında bir istasyon yapılacak. Sirkeci istasyonunu sadece yolcu trenleri kullanacak.
Arkeolojik sahalarda temel hafriyatları Arkeoloji Müzesi Müdürlüğü denetiminde yapılacak. Planlama alanının tamamında yapılacak birden fazla bodrum katları için Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’ndan izin alınacak.
11 Şubat 1992 Sayfa 3
