Gözünüzle keşfedebileceğiniz görsel güzelliklerin yanı sıra New Mexico gizli sürprizleriyle bu bölgeye gelenleri baştan çıkartmaya devam ediyor. Eşsiz doğası, değişik iklimi, tarihi ve mimarisiyle kendine has bir eyalet olan New Mexico aynı zamanda Amerika’nın en eski yerleşim bölgelerinden biri olarak anılıyor. Arkeolojik bulgular 10 bin yıl önce bu bölgede yerleşik olarak yaşayan kabilelerin varlığını kanıtlıyor. Bugünkü kızılderililerin atası olarak kabul edilen bu ırkın geride bıraktığı kaya oymalarının tarihi ise 2 bin yıl öncesine uzanıyor. Yaklaşık 1000 yıl önce Mogollon ırkı olarak tanımlanan bu grup hiçbir iz bırakmadan ortadan kayboluyor. Günümüzün kanıtlanamayan sırlarından biri olaran bu duruma bilim adamları henüz yanıt bulamamış. Bu ırkın torunları kayboluşlarının ardından 400 yıl sonra Rio Grande vadisinde tekrar ortaya çıkıyor. Günümüzün Apaçi ve Navajo kabilelerinin atası olarak adlandırılan bu insanlara Athapascan adı veriliyor.
New Mexico’ya ilk İspanyol kaşifler 1540 yılında ulaşıyor. Francisco Vazquez Coronado önderiliğindeki bu grubun amacı gizemli altın kente ulaşmak. Sözü edilen altın kente kaşifler hiçbir zaman ulaşamıyor. Tarihçiler bu altın kent söylentisinin kızılderililerce uydurulduğu ve topraklarına gelen bu yabancıları uzaklaştırmak amacıyla söylendiğine inanıyor. İspanyollar 1598’de Espanola kentinin kuzeyindeki San Gabriel bölgesine yerleştikten sonra bölgenin kaderi değişiyor. 1607’de koloninin ilk başkenti Santa Fe kuruluyor. Katolik din adamlarının planlı politikaları ve İspanyol askerlerin baskısıyla bölgedeki tüm yerli kabileler hıristiyanlığa geçiyor. Bunu izleyen yıllarda isyanlar ve savaşlarla bölgenin kanlı tarihi devam ediyor.
Meksika’nın başımsızlığının ardından Amerikan ordusu bölgeye geliyor fakat savaçmadan eyaleti Meksikalılardan 50 bin dolara satın alıyor. 1880 de bölgeye demiryolu ulaştıktan sonra doğudan başlayan göç dinmek bilmiyor. Batıda varolduğuna inanılan altına hucumun başladığı yıllarda New Mexico, Amerikalılar için öneli bir durak konumunu üstleniyor. 6 Hairan 1912 tarihinde New Mexico 47. Eyalet olarak Amerika Birleşik Devletleri’ne katılıyor.
