İnternette en çok alıntı yapılan sözlerden biri de şudur: “Bundan yirmi yıl sonra yaptıklarınızdan çok yapamadıklarınıza pişman olacaksınız. Demir alın, güvenli limanlardan çıkın. Rüzgârı arkanıza alın. Araştırın, hayal edin ve keşfedin.”
Sözün orjinali de şöyledir: “Twenty years from now you will be more disappointed by the things you didn’t do than by the ones you did do. So throw off the bowlines! Sail away from safe harbor. Catch the trade winds in your sails. Explore. Dream. Discover!”
Dijital dünyanın en popüler sözlerinden biri olan bu paragraf hakkında bilinmeyenler yıllar sonra ortaya çıktı.
Pek çok kişi bu sözün Mark Twain’e ait olduğunu sanıyordu. Bu kişilerden biri de benim. Başka Şehirler kitabımın Mark Twain’in İzinde Luzern, İsviçre bölümünde ben de bu sözü şöyle alıntılamıştım.
Luzern’de başlayan ve Aslan Anıtı’yla devam eden yolculuğum Dağların Kraliçesi’nde son buldu. Biraz göl, biraz dağ havası derken kendimi Rigi’nin zirvesinde buldum. Rüzgârı arkama alıp karşımda uzanan manzarayı gözümü kırpmadan izledim. Hayatın sunduğu güzel bir fırsatı daha yakalamanın keyfini yaşarken Mark Twain’in şu sözünü hatırladım: ‘Bundan yirmi yıl sonra yaptıklarınızdan çok yapamadıklarınıza pişman olacaksınız. Demir alın, güvenli limanlardan çıkın. Rüzgârı arkanıza alın. Araştırın, hayal edin ve keşfedin.’
Sahibinin Mark Twain olduğunu sanıyordum. İşin aslı öyle değilmiş.
Bir gezgin olarak bana ilham veren en güzel sözlerden biriydi ama bu sözü Mark Twain söylememişti. Alıntılanırken herkes gibi ben de o kadar rahattım ki araştırmaya bile gerek duymamıştım. Onun kitaplarını okuyup hakkında yazılan neredeyse tüm kaynakları incelemiştim ama bu sözüne hiçbir kitabında rastlamadığımı sonradan fark ettim. Çünkü en güvenilir kaynaklar bile bu sözün altına Mark Twain adını yazmaktan çekinmemişti. Hatta The New Yorker bile bu sözü onun alıntısı olarak listelenmişti. Ciddi kuruluşlar tarafından doğru olup olmadığına bakılmaksızın bu sözün bu kadar çok kez alıntılanmış olması beni de yanılttı. Bu itiraf yazısı da bunun sonucu olarak doğdu.
Peki bu sözü kim söylemişti?
Bir kaynağa göre, ilk olarak 1999 yılında Barış Gücü tarafından New York gazetelerine verilen bir işe alım ilanında bu söz alıntılanmış ve Mark Twain’e atfedilmişti. Daha sonra ABD Donanması tarafından benimsenmişti. Gerçekten de bu kadar yaygın bir şekilde atfedilmesinin nedeni de aslında buydu. Herkes bunun Mark Twain’den geldiğini düşündü. Kimse de sorgulamadı.
Gerçekte ise bu söz H. Jackson Brown‘ın P.S. I Love You adlı kitabında yer alıyordu. Brown bile bu sözü kendisine ait olmadığını daha sonra açıkladı. Sözü il kez annesinden duymuştu.
Kitabın yayınlandığı yıllarda internet şimdiki kadar kullanılmıyordu. Kimsenin Google’a girip arama yapma imkanı da yoktu ve sözün gerçek sahibi hakkındaki sır uzun süre çözülemedi.
Mark Twain Araştırmaları Merkezi‘ne yöneltilen en yaygın sorulardan biri de “Bunu gerçekten o mu söyledi?” sorusuydu. Konu hakkında Mark Twain Araştırmaları Merkezi’nin websitesinden (marktwainstudies.com) 28 Haziran 2019 günü bir açıklama yapıldı.
Yazıda David Sivak‘ın CheckYourFact.com adlı siteden yayınlanan yazısına dikkat çekildi. Yazıda sözün ilk kez H. Jackson Brown’ın P.S. I Love You adlı kitabında yer aldığı belirtiliyordu.
