Türkiye’de geçirdiğimiz on günlük yılbaşı tatilinden sonra, Zürih’in dondurucu soğuğuyla karşılaştık. Aralık 2011’in o kasvetli havasında, bu kısa kaçamak bize çok iyi gelmiş, biraz olsun enerji depolamamızı sağlamıştı. Ancak bu kez eve dönüş, her zamankinden farklıydı. Apartmanın kapısına doğru yürürken, her adımımızda içimizdeki o burukluğu daha da hissediyorduk. Bıcır’ın olmadığı bir kapıyı açacaktık.
O yoktu artık. İçeri girdiğimizde bizi koşarak karşılamayacak, ayaklarımıza dolanmayacak, yemek kabının olduğu yere doğru bizi yönlendirmeyecekti. Bizi bekleyen o sıcak, sevimli dostumuzla bir daha hiç karşılaşamayacaktık. 11 yıl boyunca yanımızdan ayırmadığımız, canımızdan bir parça olan kedimiz Bıcır’la, 16 Aralık 2011’de vedalaşmıştık. Onu bir anlamda California’nın güneşli, pırıl pırıl günlerine uğurlamıştık.
Bıcır’la Bir Ömür
Bıcır’sız bir eve adım attığımızda neler hissedeceğimizi düşünerek apartmanın kapısından içeri girdik. Her zamanki gibi önce posta kutusuna yöneldim. Bir tomar zarf, fatura ve gazeteyi alıp yukarı çıktık. Mektuplardan biri diğerlerinden farklıydı: Zürih Üniversitesi Veteriner Hastanesi’nden geliyordu. Kalınca bir şey olduğunu fark ettim. Zarfı açtığımda içinden daire şeklinde bir alçı plaket ve bir not çıktı. Plaketin üstünde kedimizin resmi adı “PRINCESS” yazılıydı. (Yurtdışı kayıtlarda Bıcır’ı telaffuz etmek zor olduğundan adını “Princess” olarak kaydettirmiştik.) Plaketin ortasında Bıcır’ın iki patisinin kabartması vardı. Hiç beklemediğimiz bir anda, kedimiz bizi bir kez daha evin kapısında karşılamıştı. Patileriyle bize sanki “merhaba” diyordu. Onun el izleriyle bu şekilde karşılaşmak, anlatılmaz bir duyguydu. Onu tedavi eden veterinerin bu anlamlı hediyesini uzun süre elimizden bırakamadık.
Zarfın içinde bir de kart vardı. Kapağında karakalemle çizilmiş bir kedi resmi bulunuyordu. Sağ patisi ileride, kuyruğu havada… Sanki birazdan uzaklaşıp ufuk çizgisine doğru kaybolacak gibiydi. Resmin hemen yanında Rose Ausländer’in Almanca dizeleri yer alıyordu:
Dünyaya gelmeden önce
bir kelebektim, bir ağaç,
belki bir yıldız…
bunu unuttum
fakat şimdi öyle olduğumu ve öyle kalacağımı biliyorum
Kartın iç sayfasında, Bıcır’ı tedavi eden veterinerlerin yazdığı üç paragraflık teselli mesajı ve hepsinin ayrı ayrı imzası vardı.
Bıcır’sız bir hayata kendimizi hazırlamaya çalışırken, bir anda onun patilerine tekrar dokunabilmek bizi sevinçle hüzün arasında bir yolculuğa çıkardı. Onu bir kez daha, bütün anılarıyla hatırladık.
Ayrılığa Hazır Değildik
Bıcır’la 16 Aralık’ta vedalaşmıştık. Onu yaşatmak için uzun süre mücadele etmiştik. Beş ay önce, ilk kez veterinere götürdüğümüzde durumu hiç iyi değildi. Kontrollerden sonra veteriner, bütün detaylarıyla bize durumu anlattı. Karar verme zamanımızın geldiğini, yaşama ihtimalinin kalmadığını, en fazla on günlük ömrü olduğunu ve uyutulması gerektiğini uygun bir dille açıkladı. Bu zor gerçeği anlatırken onun da gözleri dolmuştu. Bıcır’ın hikâyesini, dünyanın bir ucunda başlayan yaşamının tesadüfler sonucu nasıl bu odada kesiştiğini biliyordu. Yolun sonuna geldiğimizi söylerken sesi titriyordu. Ama biz, bütün tavsiyelerin aksine, o gün o odadan Bıcır’la birlikte çıktık. Onu uyutmaya hazır değildik. Bize söylenen bütün gerçeklere rağmen, onun yaşamaya devam edeceğini umduk, adeta bir mucize bekledik.
Veterinerin tavsiyelerini dinlediğimiz o günden bu yana beş ay geçmişti. Birkaç gün ömrü kaldığı söylenen kedimiz, her şeye inat beş ay daha bizimle kaldı. Aralık ayı itibarıyla durumu kötüleşmeye başladı. Beklediğimiz mucizenin gerçekleşmeyeceğinin sinyalleri geliyordu. Artık o zor kararı vermemiz gerektiğini anlamıştık. Tek isteğimiz, 2011’e beraber veda etmekti. Maçın uzatmaları bitmişti ama oyunu bitirmemek için elimizden geleni yapıyorduk. Başaramadık.
14 Aralık’ta Bıcır yemeyi kesti. O güne kadar en sevdiği mamalarını zorla da olsa elimizden yiyebiliyordu. Artık veterinerden aldığımız ilaçların da etkisi kalmamıştı. O gün bizimle olan bağını tamamen koparmış gibiydi. Evin içinde onu göremiyorduk. Gizli köşelerde saklanıyor, yanımıza çağırdığımızda duymamazlıktan geliyordu. Yaklaştığımızda hiçbir tepki vermeden uyumaya devam ediyordu. Ertesi gün nefes almakta zorlandığını fark ettik. Yemeğine, suyuna hiç dokunmadı. Gözlerini açacak hâli kalmamıştı. Artık kaçınılmazdı. Her seferinde ertelediğimiz, aramamak için umutla beklediğimiz veterineri aradık. Ertesi gün, 16 Aralık’ta, saat 15:00’te bizi bekliyordu.
Son günü her anımızı onunla geçirmeye çalıştık. Onu kucağımızdan hiç bırakmadık. Bıraksak bile uzaklaşacak hâli kalmamıştı. Aramıza girip kendine bir yer açmaya, orada uzanıp uyumaya bayılırdı. Son gününde onu aramızdan ayırmadık. Uzun uzun, hiç ses çıkarmadan onu izledik. 11 yıl önce onu eve getirdiğimiz ilk günde olduğu gibi, onu bu son gününde de avuçlarımızın içinden ayırmadık.
Sabahın ilk ışıklarıyla uyandığımda Bıcır ortalıkta yoktu. Kendine seçtiği, evin en gizli köşesinde uyuyordu. O sabah su içmedi, yemeğine dokunmadı. Bir ara saklandığı yerden çıkıp evin içinde kısa bir yürüyüş yaptı. Hiç hâli yoktu. Önce birkaç adım atıp dinlendi. Derin bir nefes aldıktan sonra bir hamle daha yapıp kapının önüne gitti. Başını kapıya çevirdi, sırtını bize dönüp oraya uzandı. Hiç oturmadığı bir alandı burası. Genelde dışarıdan gelirken bizi karşılamak için dururdu burada ama biz içerideyken burada oturduğunu, hele başını kapıya, sırtını bize çevirdiğini hatırlamıyorum. Birkaç saat sonra bu kapıdan bir daha dönmemek üzere çıkacağını tahmin mi etmişti? Kedilerin insan hareketlerini önceden hissetme yeteneği olduğunu bir yerlerde okumuştum. O an Bıcır’ın her şeyi fark ettiğine inandım.
Onu çantasına koyarken hiç tepki göstermedi. Oysa bu siyah çantanın içine girmemek için her seferinde ne büyük mücadeleler verirdi. Çantanın kapısını kapatırken sadece bir kez miyavladığını duyduk.
16 Aralık 2011 günü Zürih’te dondurucu bir ayaz vardı. Biz Zürih Üniversitesi’nin Veteriner Bölümü’ne doğru yürürken gökyüzü kararmıştı. Bulutlar tepemizde hızla hareket ediyor, adım atmayı zorlaştıran rüzgâr etkisini artırıyordu. Hastanenin kapısından içeri kendimizi zor attık. Salonda birkaç kişi daha vardı. Kapıyı açtığımızda danışmadaki görevlilerle birlikte salonda bekleyenlerin bakışları önce bize, sonra elimizde taşıdığımız çantaya yöneldi. Bıcır’ın veterinerine haber verildi. Birkaç dakika sonra bizi oturduğumuz salonda karşılamaya geldi. Merhabalaştık ama hiç konuşmadık. Geniş bir salonun ucundaki kapılardan birine doğru yöneldik.
Bıcır’la vedalaşma zamanı gelmişti. Uzun süre ertelemeye çalıştığımız o anı yaşıyorduk. Yıllardır yanımızdan ayırmadığımız dostumuzu son kez görüyorduk. Biz Bıcır’la son anlarımızı yaşarken veteriner dışarıda beklemek üzere odadan ayrıldı. Bıcır’la konuştuk. Bir elimle onu okşarken, diğer elimle sol patisini avucuma yerleştirdim. Birazdan hiç acı çekmeden uyuyacağını, uyandığında onu bulduğumuz okyanus kenarındaki sahilde olacağını, gözlerini açtığı güneşli California günlerine döneceğini fısıldadım. Onunla geçirdiğimiz son dakikalarda iki patisini masanın ucuna uzatıp sessizce bizi dinledi. Hiç hareket etmedi. Başımı alnından çekip patilerini avucumun içinden bıraktığımda hâlâ hareketsizdi. Onu son bir kez daha öptüm ve dışarıda bekleyen veterineri çağırdım.
Sonsuz Bir Yolculuk
Binadan ayrılırken elimdeki çantanın içi boştu. Geniş salondan kapıya uzanan koridor, sanki her adımda biraz daha uzuyordu. Dışarı çıktığımızda şiddetli bir rüzgâr yüzümüze çarptı. Yağmur atıştırmaya başlamıştı. Hava kararmış, kararan bulutlar sanki biraz daha alçalmıştı. Hastaneden uzaklaşırken başımızı çevirip binaya bir kez daha baktık. Burayı son kez göreceğimi biliyordum. Yolumun bu bölgeye bir daha düşmeyeceğini bildiğim gibi…
O soğuk ve fırtınalı akşam saatinde, bu ıssız caddede elimiz boş eve döndüğümüz o an, onun da bir başka yolculuğa çıktığına emindim. Eve girdiğimizde, onun yokluğunu fazlasıyla hissettik. Odalar, koridor, balkon bomboştu. Kapıyı her açtığımızda bizi karşılayan, ayaklarımıza dolanan dostumuz artık bize “hoş geldin” demeyecekti. Mutfağa her adımımda evin bir köşesinden belirip yemek kabına doğru koşmayacak, yolumu kesip beni ödüllerinin olduğu alana yönlendirmeyecek, sabahın köründe ıslak burnuyla bizi uyandırmayacaktı.
Biz Bıcır’ı çok sevdik. Onunla uzun yıllarımızı keyifle geçirdik. Sevinçlerimizde, hüzünlerimizde, hayatımıza yön verdiğimiz her değişiklikte yanımızdaydı. 11 yıl önce kalbimize yerleştirdiğimiz sevgisini oradan hiç çıkarmadık. Bundan sonra da çıkarmayacağız. Yolculuğumuz onsuz sürecek ama onu hiç unutmayacağız.
Hayatımızda iz bırakan her bir giden gibi, onunla da bir gün bir yerlerde yolumuzun kesişeceğini biliyorum. Belki de bir ağaçta, belki bir yıldızda… Belki de Bıcır, California’nın o güneşli sahilinde, kumsala vuran her dalgada bana gülümsüyordur. Okyanusun uğultusunu duyduğumda, onun mırıltısını dinlediğimi hayal edeceğim. Çünkü bazı vedalar, aslında bir başlangıçtır; sevdiklerimizle aramızdaki görünmez bağın sonsuza dek sürececeğinin bir kanıtıdır.
(*) Karttaki Almanca şiir:
War ich ein Falter
vor meiner Geburt
ein Baum oder
ein Stern
Ich habe es vergessen
Aber ich weis
das ich war
und sein werde
Augenblicke
aus Ewigkeit
Şiirin İngilizcesi
I was a butterfly
before my birth
a tree or
a star
I’ve forgotten it
But I know
I was
and will be
moments
from eternity
Rose Auslander
The winds that sometimes take something we love, are the same that bring us something we learn to love. Therefore we should not cry about something that was taken from us, but, yes, love what we have been given. Because what is really ours is never gone forever…
Fotoğraflarla
Kısa Film
The winds that sometimes take something we love, are the same that bring us something we learn to love. Therefore we should not cry about something that was taken from us, but, yes, love what we have been given. Because what is really ours is never gone forever…
We Loved Our Bıcır So Much
Some losses never truly fade; they simply find a permanent place in our hearts. This is a heartfelt elegy written in memory of a loyal friend, a cat named Bıcır, who left us a decade ago. It is a poignant story of an 11-year journey and the profound sadness that followed her departure, reminding us just how invaluable our pets are to our lives. This piece serves as a touching portrait of the enduring love for a family member and the powerful bond that remains, even in their physical absence.
We returned to Zurich after a ten-day New Year’s holiday in Turkey. This unplanned getaway had been good for us, helping us to rest and recharge our batteries after the gloomy weather of December 2011.
As we drove home in the dark, the first thing to greet us was the freezing Zurich air. The cold wind from the Alps followed us right to the apartment door.
Approaching the building, our hearts felt heavy. This time, we were about to open a door where Bıcır wasn’t waiting. She wouldn’t come running to us as we entered. She wouldn’t wind herself around our legs, nor would she lead us to her food bowls. We would never again be greeted by our Bıcır.
We had said our final goodbye to our cat, who had been with us for 11 years, on December 16, 2011. In a way, we had sent her off to the sunny days of California.
The Journey Continues
Thinking about what it would feel like to step into a Bıcır-less home, we went inside the apartment building. As always, I went to the mailbox before opening our door. I took a stack of envelopes, bills, and newspapers upstairs. One of the letters was different from the others. It was from the Zurich University Veterinary Hospital. I noticed it felt thick.
When I opened the envelope, a circular plaster plaque and a note fell out. On the plaque was our cat’s official name, “PRINCESS,” written above an impression of her two paws. (It was difficult for officials abroad to pronounce “Bıcır,” so we had registered her as “Princess.”) In a completely unexpected moment, our cat had greeted us at our door one more time. With her paw prints, she was saying hello to us again. To come across her paw prints like this was an indescribable feeling. We held this meaningful gift from the veterinarian who treated her for a long, long time.
Inside the envelope, there was also a card. On the cover was a charcoal drawing of a cat. With its right paw forward and its tail in the air, the cat looked as if it was about to walk away, looking out at the horizon line, its shadow on the ground fading away as it got closer to us. Next to the drawing were the German verses of Rose Ausländer:
Before I came into the world
I was a butterfly, a tree,
perhaps a star…
I have forgotten this
but now I know that I was so and will remain so.
On the inside pages of the card were a three-paragraph message of condolence from Bıcır’s veterinarians, with each of their individual signatures on the opposite page.
As we were trying to prepare ourselves for a life without Bıcır, suddenly being able to touch her paws again took us on a journey between joy and sorrow. We remembered her once more.
We Weren’t Ready to Say Goodbye
We had said goodbye to Bıcır on December 16th. For a long time, we had tried to keep her alive. When we took her to the vet five months ago, she was not in good condition. After the check-ups, the vet explained her condition in full detail. He told us that the time had come to make a decision. He gently explained that it would be best to leave Bıcır there that day, as she had no chance of survival, had at most ten days left to live, and needed to be put to sleep. As he spoke, his eyes filled with tears, too. He knew Bıcır’s story—how her life, which began on the other side of the world, had intersected with his in this room by chance. His voice trembled as he told us we had reached the end of the road. Against all advice, we left that room with Bıcır that day. We weren’t ready to put her to sleep. We didn’t want to make that decision, at least not that day. Despite all the facts we were told, we hoped she would continue to live. In other words, we waited for a miracle.
Five months had passed since the day we listened to the vet’s advice. Our cat, who was told she had only a few days left, defied everything and stayed with us for five more months. 2011 was coming to an end. From December onwards, her condition worsened. The signs that our expected miracle would not happen were becoming clear. We knew we would have to make that difficult decision soon. Our only wish was to at least say goodbye to 2011 together. The overtime was over, but we kept doing our best to not end the game. We failed.
On December 14th, Bıcır stopped eating. Until that day, she had been able to eat her favorite foods from our hands, even if we had to coax her. The medicine we got from the vet had no effect anymore. That day, she completely cut off her connection with us. We couldn’t find her in the house. She was hiding in secret corners, pretending not to hear us when we called her. When we approached her, she would continue to sleep without any reaction. The next day, we noticed she was having difficulty breathing. She didn’t touch her food or water that day. She didn’t have the strength to open her eyes. The time had finally come to make the difficult decision. We called the vet, whom we had hoped to avoid calling. She was expecting us the next day, December 16th, at 3:00 PM.
On that last day, we tried to spend every moment with her. We didn’t let her out of our arms. Even if we had, she didn’t have the strength to walk away. She used to love to make space for herself between us, to lie down and sleep there. On her last day, we didn’t separate her from us. We watched her for a long time in silence. Just as we had held her in our hands on the very first day we brought her home 11 years ago, we didn’t let her go on this last day.
When I woke up with the first light of dawn, Bıcır was nowhere to be seen. She was sleeping in the most secret corner of the house she had chosen for herself. She didn’t drink water that morning, didn’t touch her food. At one point, she came out of her hiding spot and took a short walk around the house. She had no energy. She took a few steps and rested. After a deep breath, she made another move and went to the front door. She turned her head toward the door, turned her back to us, and lay down there. This was a spot where she never used to lie down. She would usually stand here to greet us when we came from outside, but I don’t remember her ever sitting here when we were inside, especially with her head turned to the door and her back to us. Did she sense that she would be leaving through this door in a few hours, never to return? I had read somewhere that cats have a special ability to sense human actions in advance. At that moment, I believed Bıcır was aware of everything.
She showed no reaction when I put her in her carrier. Yet, she used to fight so hard every time to avoid getting into that black bag. As I zipped up the carrier, we heard her meow just once.
On December 16, 2011, there was a freezing cold snap in Zurich. As we walked toward the Veterinary Department of Zurich University, the sky had darkened. The clouds were moving quickly above us. The wind, which made it difficult to walk, was picking up. We had a hard time getting inside the hospital. There were a few other people in the waiting room. When we opened the door, the looks of the people waiting there, including the receptionist, turned first to us, then to the carrier we were carrying. The vet was informed. A few minutes later, she came to meet us in the waiting room. We greeted each other, but we didn’t speak. We walked toward one of the doors at the end of the large hall.
It was time to say goodbye to Bıcır. We were living through the moment we had tried to postpone for so long. We were seeing our friend, who had been with us for years, for the last time. As we spent our final moments with Bıcır, the vet left the room to wait outside.
We talked to Bıcır. With one hand, I stroked her, and with the other, I placed her left paw in my palm. I whispered that she would fall asleep without any pain and that when she woke up, she would be on the beach by the ocean where we had found her, returning to the sunny California days where she first opened her eyes. In our last moments with her, she extended her two paws to the edge of the table and listened to us silently. She didn’t move. When I lifted my head from her forehead and released her paws from my palm, she was still motionless. I kissed her one last time and called the vet back in.
An Eternal Journey
As we left the building, the carrier in my hand was empty. The corridor stretching from the large hall to the door seemed to get a little longer with every step. When we got outside, a strong wind hit our faces. It had started to rain. The sky had darkened, and the dark clouds seemed to have come down a little lower. As we walked away from the hospital, we turned our heads and looked at the building one more time. I knew this would be the last time I would see this place, just as I knew my path would never lead me back to this area.
On that cold and stormy evening, as we returned home with empty hands on this desolate street, I was sure that she had embarked on another journey. When we entered the house, we felt her absence more than ever. The rooms, the corridor, the balcony were all empty. Our friend, who used to greet us and wind herself around our legs every time we opened the door, would no longer say “welcome home.” Every time I stepped into the kitchen, she wouldn’t appear from a corner of the house and run to her food bowl, she wouldn’t block my path to direct me to where her treats were, and she wouldn’t wake us up in the morning with her wet nose.
We loved our Bıcır so much. We spent many happy years with her. She was with us in our joys, in our sorrows, and through every change we made in our lives. The love we placed in our hearts 11 years ago had never left. And it never will. Our journey will continue without her, but we will never forget her.
Just like all those who have left us, I know that our paths will one day cross somewhere. Perhaps in a tree, or in a star… Maybe Bıcır is smiling at me in every wave that crashes on the sunny beaches of California. When I hear the roar of the ocean, I’ll imagine I’m listening to her purr. Because some goodbyes are actually a new beginning—a testament to the invisible bond between us and those we love that will last forever.
