Mimarlar Odası’na denetim için sunulan projelerin çevresel etkilerinin incelenmesi kararı alındı.
Mimari projelerin denetiminde Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) uygulamasına geçildi. Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Merkez Yönetim Kurulu, Mimarlar Odası’na denetim için sunulan projelerin teknik yeterliliklerinin yanı sıra çevresel etkileri bakımından da incelenmesi yönünde karar aldı.
Odanın bu kararını İstanbul’da uygulamak için çalışmalara başlayan Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi, 5 Ağustos 1992 tarihinden itibaren tüm mimari projeler üzerinde çevresel etki değerlendirmesini yürürlüğe koydu. Buna göre doğal-kültürel çevreye ya da kentin var olan tarihsel dokusuna ve diğer değerlerine aykırı imar koşullarıyla tasarlanmış projelere mimarlar odasınca çekince şerhi konuyor ve ilgili belediyeye rapor ediliyor. Belediye, Mimarlar Odası’nın raporu çerçevesinde projelere verilen ruhsatı tekrar gözden geçiriyor.
Belediyelerle TMMOB arasında imzalanan protokol çerçevesinde, mimari projeler öncelikle Mimarlar Odası’nın denetiminden geçiyor, bu denetim sırasında proje müellifinin mesleki hizmetine yönelik hak ve çıkarlarını gözeten kuralların yanı sıra projelerin asgari çizim standartlarına ve mimari anlatım düzeyine sahip olup olmadığı kontrol ediliyordu.
Bunun üzerine kentin ya da bölgenin genel planlama kararlarına aykın projeleri engellemek amacıyla ÇED uygulamasina geçildi. Bu amaçla Mimar Sinan Üniversitesi. İstanbul Teknik Üniversitesi. Yıldız Üniversitesi Mimarlık Fakültesi öğretim üyeleri ve serbest mimarlardan oluşan bir danışmanlar kurulu oluşturuldu. İki aydır çalışmalarını yürüten kurul aşağıdaki şartlar nedeniyle binalara sakıncalı raporu veriyor:
- Bulundukları çevre içindeki sakıncalı konumları.
- Kütlesel açıdan kent peyzajına olumsuz etkileri.
- Ortadan kaldırılan kentsel değerler ve toplumsal çevre gereksinmeleri.
- Tarihsel veya doğal doku ile olan uygunsuzlukları.
- Şehircilik ilkelerine aykırı imar planı değişiklikleriyle kamu yararına aykırı sonuçlar yaratmaları.
Çekinceli projeler
Beşiktaş Plaza-Beşiktaş’taki tarihi Akaret evlerinin arka kesimindeki boş alanda inşa edilmek istenen proje sosyal ve teknik altyapıya olan olumsuz müdahalesi, kent peyzajını zedeleyici, ulaşım ve yeşil alan gibi koşullardaki sorunları daha da arttıracağı gerekçesiyle sakıncalı görüldü.
Barbaros Evleri-İstanbul’daki kültürel miras içinde Barbaros Evleri olarak anılan ve daha önce Eminönü Belediyesi’nce yasadışı olarak yıkılan Sultanahmet Cankurtaran semtindeki eski eser yapıların yerine inşa edilmek istenen otele. Bölge Koruma Kurulu kararlarında sözü edilen röleve ve restitüsyon çalışması olmadan ve plan yapıldığı gerekçesiyle sakıncalı raporu verildi.
Ortaköy MEF Eğitim MerkeziOrtaköy Ambarlıdere’de Boğaziçi Geri Görünüm Bölgesinde yer alan 8625 metre karelik bir alanda inşa edilmek istenen tesislere ait projeye yoğunluk hesabında imar planındaki yeşil alanların da katılmış olması gerekçesiyle sakıncalı raporu verildi.
24 Ekim 1992 Sayfa 3
