Derviş Parlak – Park Otel olayında en fazla tartışma konusu olan hukuksal sorun, imar planı yetkisinin hangi kurum tarafından ve nasıl kullanılacağı olmuştur.
1982’de yürürlüğe giren ve inşaatın “ruhsat aldığı taşınmazların turizm merkezi ilan edilmesine olanak sağlayan Turizmi Teşvik Yasası, “planlar” başlıklı 7. maddesinde şu hükmü getirmiştir.
“Bakanlık, turizm alanlarında ve turizm merkezlerinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca onaylı nazım imar planlarına uygun olarak, turizm amaçlı imar uygulama planlarını tadil etmeye ve onaylamaya yetkilidir.”
Turizmi Teşvik Yasası’nın yürürlüğe girdiği tarihte, bütün nazım imar planlarına onaylama yetkisi, 6785 sayılı (Eski) Imar Yasası uyanınca zaten Bayındırlık ve Iskan Bakanlığı’na ait bulunuyordu.
1985 yılında yürürlüğe giren 3194 sayılı yeni imar Yasası ise, nazım imar planlan zerindeki Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nın onama yetkisini kaldırmış ve bu yetki 8. madde ile yerel yönetimlere verilmiştir.
Bu nedenlerle Turizmi Teşvik Yasası’nın 7. maddesindeki “. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’nca onaylı nazım imar planlarına uygun olarak biçimindeki ifadeyi, “..yetkili idareler tarafından onaylanmış nazim imar planlarına uygun olarak biçiminde yorumlamak ve anlamak gerekir.
Nitekim 30.3.1987 tarih ve B09/558 sayılı Turizm Bölge ve Merkezi Nazım Planları ile ilgili Bayındırlık ve Iskan Bakanlığı Genelgesi’nin 4, paragrafında da bu gerçek açık biçimde belirtilmekte, Bayındırlık ve Iskan Bakanlığı’nın bizzat kendisi büyükşehirlerdeki nazım plan ve değişikliklerinin turizm alan, bölge ve merkezlerini kapsa bile, Bayındırlık tarafından onaylanamayacağını, bu yetkinin Büyükşehir Belediyelerine ait olduğunu kabul etmektedir.
Dolayısıyla Park Otel’i kapsayan imar planını onaylama yetkisi yalnız İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne aittir.
Öte yandan, Park Otel’e verilen ruhsat, 1954 tarihli nazım plana aykırı olarak, 1988’de yapılan 1/500 ölçekli Uygulama İmar Planı’na göre verilmiştir. Dolayısıyla hukuka ve şehircilik ilkelerine aykırı olan plan 1954 onaylı nazım imar planı değil, 1988 onaylı Uygulama Imar Planı’dır.
Park Otel ile işlenmekte olan kentsel cinayetin kesin olarak önüne geçilmek isteniyorsa, hukuk ve çevre dokusuna uygun 1954 onaylı Nazım İmar Planı’nın değil. Park Otel’e izin veren 1988 onaylı Uygulama İmar Planı’nın değiştirilmesi ve iptali gerekir.
Çünkü bu plan, bütün kararlarıyla hem imar Yasası’ndaki planlama anlayışına hem mevcut nazım plan ilkelerine hem de yürürlükte bulunan imar planlarının yapımı ve değiştirilmesiyle ilgili yönetmelik hükümlerine aykırıdır.
Yani, özetle, Park Otel’in “planı ve kendisi”, hukuka aykırıdır.
Danıştay’ın iptal karan, bu savımızı bir kez daha tescil etmiştir.
Av. Derviş PARLAK (Mimarlar Odası Hukuk Müşaviri)
16 Ağustos 1992 Cumhuriyet Dergi Sayı 334
