Şehir Hatları, 2000’li yıllara hazırlanıyor
İstanbul limanında ilk vapur görüldüğünde kayıkçılar ekmek paralarının ellerinden gideceğini düşünerek vapurları engellemek için yollarını kesmişler, ters sulara sokup batırmaya çalışmışlar ve hatta vapurları taşa tutmuşlardı. O günlerde işlerine güvence ile gidip geleceklerini düşünen İstanbullular ise vapurları kayıklara tercih ettiler.
1860 yılında Boğaz’da sadece 6 vapur çalışıyor, bu vapurlar iskelesi bulunmayan köylerde, vapura yanaşan kayıklar aracılığıyla yolcularını indiriyor, güneş battıktan sonra çalışmıyorlardı. İskelelerde bekleme yerleri olmadığı için de yolcular en yakın kahvede beklemek zorunda kalıyorlardı.
Günümüzde Şehir Hatları, 66 yolcu, 28 araba vapuru ile yılda yaklaşık 120 milyon yolcuyu, 3.5 milyon aracı, 66 iskele arasında taşıyor.
Şehir Hatları İşletmesi, bugünlerde 2000’li yılları hedef alıp 2100 yolcu kapasiteli 12 geminin inşasını planlıyor.
Denizcilik İşletmeleri, kara trafiğiyle kıyılara bağlanan ana- yollardaki yükü, deniz kanalıyla çözmeyi düşünüyor. Bu amaçla Yenikapı’da büyük bir “deniz ulaşım kompleksi” kurulması planlanıyor. Geniş bekleme salonları, dinlenme ve eğlence Ünitelerinin bulunacağı kompleksin proje aşamasına geçildi.
Modern deniz ulaşımı için kolları sıvayan Denizcilik İşletmeleri, İstanbul’da yüzde 9 gibi küçük bir paya sahip deniz ulaşımını arttırmayı hedefliyor. Kentte 10 milyona yaklaşan nüfus, Şirket-i Hayriye’den bu yana değiştirilmeyen ulaşım hatlarından yeterince faydalanamıyor. İTÜ Gemi İnşaatı ve Deniz Bilimleri Fakültesi’nce hazırlanan bir raporda İstanbul’da 1995 yılına kadar köklü değişimlerin yapılacağını, 1995-2010 yılları arasında da değişecek İstanbul ulaşım ağı göz önüne alınarak deniz ulaşım payının arttırılması gerektiği belirtiliyor.
Şehir Hatları İşletmesi’ne ait yolcu ve araba vapurları her hatta farklı sıklıkta ve mevsimlik zaman tarifelerine göre işletiliyor. Vapurlarla yapılan yolculukların yüzde 84’ü Boğaz’ı karşıdan karşıya geçen hatlarda, geri kalan yüzde 16’sı da Marmara, Haliç ve İzmit hatlarında yapılıyor. Yolculukların yüzde 90’1 Eminönü, Kadıköy, Karaköy, Beşiktaş, Üsküdar ve Haydarpaşa iskelelerinden başlıyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından işletilen deniz otobüsleri, 12 hatta, yılda 19 bin 859 sefer yaparak 6 milyon 19 bin 859 yolcu taşıyor. 10 deniz otobüsüyle çalışan İstanbul Deniz Otobüsleri A.Ş., Bostancı’ dan Bakırköy, Kabataş, Karaköy, Yenikapı, Yalova ve Kartal’a, Yalova’dan Kartal’a ve Kabataş’a sefer yapıyor. Ayrıca yaz aylarında Büyükada-Kabataş, Bostancı-Avşa, Marmara Adası, Kabataş-Çınarcık, Pendik Büyükada, Bakırköy-Büyükada, Yenikapı-Bandırma karşılıklı seferleri de yapılıyor.
Yıllık taşıma ortalaması deniz yolcu taşımacılığında yüzde 5 gibi az bir orana sahip olan deniz otobüslerinin bu payının arttırılmasına çalışılıyor. 1990 yılına kadar sürekli zarar eden şirketin, kâr edememesine neden olarak deniz ulaşımına alışılmışın dışında bir hizmet şekli getirmesi gösteriliyor. Deniz otobüslerinin Şehir Hatları vapurlarına oranla hızlı, konforlu ve pahalı olmasının deniz ulaşımına yeni bir kavram getirdiği belirtiliyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile İTÜ Gemi İnşaat Fakültesi arasında imzalanan bir anlaşmayla yerli deniz otobüslerinin üretilmesi kararlaştırıldı.
24 Kasım 1991 Sayfa 14
