Türkiye-ABD ilişkileri düşünüldüğünde kuşkusuz ilk akla gelen kavram siyaset oluyor. Ancak, iki ülke arasında uzun bir tarihi geçmişi olan stratejik işbirliğinin sadece siyasi diyalogdan ibaret olmadığına geçtiğimiz hafta tanık olduk.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın yaklaşık bir ay içinde ikinci kez ABD’yi ziyaret edeceğini öğrenmemiz bizim açımızdan geçen haftanın sürpriziydi. California, tarihinde ilk kez bir Türk başbakanı ağırlayacaktı.
Gazetemizin ikinci sayısını hazırlarken gelen bu haberi ve detaylarını geçen hafta California Turkish Times’ta okudunuz. Başbakanın programına ulaşmamız kolay olmadı.
Türkiye’nin hızla değişen gündemini de gözönüne aldığınızda Başbakan’ın California ziyaretinin detaylarını keşfetmek için yaptığımız çalışmalar zaman aldı. İkinci sayımızı baskıya gönderdikten üç gün sonra Türk basını bu ziyaretle ilgili bilgileri okurlarına duyuruyordu.
Bu haftaki sayıyı baskıya yetiştirirken Başbakan ve heyeti, San Francisco’da yapılacak bir toplantıya katılmak üzere bu kente doğru hareket ediyordu. Tabii biz de kendisiyle beraber San Francisco kentine gitmek üzere Los Angeles’tan yola çıktık. California’da yaşayan Türkler için ayrı bir önem taşıyan bu ziyaretle ilgili detayları gelecek sayımızda okuyabilirsiniz.
Başbakan’ın San Francisco’daki programı iki bölüme ayrılmıştı; basına kapalı olarak yapacağı ikili görüşmeler ve San Francisco Fairmont Hotel’deki konuşması. Bu konuşmanın ardından Başbakan Erdoğan, San Francisco Ritz Carlton Hotel’de yemekli bir toplantıya davetliydi. Bu toplantı, Los Angeles Başkonsolosluğumuz ve ‘Turkish American Business Connections’ (TABCA) adlı Türk-Amerikan derneğinin organizasyonuyla gerçekleştirildi. California’da yaşayan iş adamları için son derece önemli bir toplantıydı bu. Türk ve Amerikan iş çevreleri ilk kez bir başbakana, çalışmaları hakkında California’da bilgi verme fırsatı bulabilecekti.
Erdoğan, San Francisco’ya geçmeden önce bir başka önemli konferansın onur konuğuydu.
ABD’nin ekonomik dünyasında en önemli toplantılardan biri olarak kabul edilen bu görüşmelere katılmak üzere dünyanın önde gelen şirket temsilcileri davet edilmişti. Bu dev şirketlerin Türkiye’ye yönelik yatırımları toplantının gündem maddesini oluşturuyordu.
Sun Valley görüşmelerine katılan işadamlarının büyük bir bölümünü Amerikan medya dünyasının önde gelen isimleri oluşturuyordu. Başbakanla birlikte California’ya Türk medyasının önemli isimleri de gelmişti.
Hürriyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Ertuğrul Özkök, Sabah Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Ergun Babahan ve Zaman Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Ekrem Dumanlı başbakanın heyetiyle bu önemli toplantılara katıldı ve Amerikan medya dünyasının bu dev isimleriyle konuşma fırsatı buldu.
Başbakanın California gezisinin ana temasını Türkiye ile ABD arasındaki ticari ilişkiler oluşturuyordu. Bu ilişkilerin zemini başbakanın 8 Haziran’da ABD Başkanı Bush ile görüşmesinde hazırlanmıştı.
Bu önemli görüşme son zamanlarda çeşitli eleştirilere neden olan Türkiye-ABD ilişkilerinin rayına oturtulması yönünde büyük önem taşıyordu. Geçtiğimiz haftaki ziyaretler ise ticari ilişkilerin arttırılmasına yönelik çalışmalarda yoğunlaşmıştı.
Başbakan geçtiğimiz ay Beyaz Saray’dan ayrılırken, iki ülkenin sadece siyasi anlamda değil ticari alanlarda da somut yatırımlara ağırlık vermesi gerektiğini söylemişti.
ABD ile Türkiye arasındaki ticari ilişkinin Türkiye’yi tatmin etmediği bilinen bir gerçek. Iki ülke arasındaki 9.5 milyar dolarlık ticaret hacmi Başbakan’ın deyimiyle ‘komik’ boyutta. Bunun arttırılması için Başkan Bush’la görüşen Başbakan Erdoğan, somut adımların yakın bir tarihte atılacağını 8 Haziran’daki toplantının ardından sık sık dile getirmişti.
Başbakan Erdoğan’ın bahsettiği somut adımlar aradan bir ay geçtikten sonra Sun Valley toplantısıyla atılmaya başladı. San Francisco ziyareti somut adımların devamı niteliğindeydi.
İki ülke arasında durgun devam eden ticaret hacmi başbakanın California ziyaretinden sonra değişebilir mi? Dünyanın en büyük sekizinci ekonomisi olarak adlandırılan California’dan Türkiye’ye nasıl bir ticari köprü kurulabilir? Bu soruların yanıtını vermek için henüz erken.
Önümüzdeki haftalarda bu ziyaretin yaratacağı muhtemel iş hacmini somut olarak görebiliriz. Türkiye Cumhuriyeti Başba-kanı’nın California’ya gelerek aralarında Coca-Cola, Intel, Sony ve Samsung gibi şirket temsilcileriyle görüşmesi ve Forbes 500’ün listesinden inmeyen patronlara Türkiye’de yapılacak yatırımlara teşvik edilmesi yeni bir dönemin başlaması olarak yorumlanabilir.
USA Turkish Times Yayın Yönetmeni
