Çocuklara yönelik reklamlarda savaş ön planda
TRT’nin Reklam Yönetmeliği’nde yer alan yayın esasları Körfez savaşına yenik düştü. Reklam kuşaklarını savaş uçakları, tank, tüfek resimleri veren ürünlerin reklamları doldurdu.
“Reklamlar çocukların ve gençlerin beden ve ruh sağlığını olumsuz yönde etkileyecek, onları bunalıma, özentiye ve çaresizliğe düşürecek nitelikte olamaz. Şiddet hareketlerine yol açacak ve bunları teşvik edecek unsurları ihtiva edemez.” Bu satırlar TRT’nin Reklam Yönetmeliği’nde yer alan yayın esası. Kamuoyunun gündeminde ilk sırada yer alan Körfez savaşı, çocuklara yönelik reklamlara yansıdı ve yukarıdaki “esas” çiğnenmiş oldu. Savaşın sıcaklığını günden güne daha fazla hissettiğimiz şu günlerde reklam kuşakları içinde çocuklara yönelik ürünlerde tank, tüfek resimleri veren örneklerin çoğaldığını görmeye başladık.
TRT Reklam Denetim Dairesi’nden bir yetkili savaşla ilgili çocuklara yönelik yayımlanan reklamların Denetleme Kurulu’ndan izin alınarak yayımlandığını, Denetleme Kurulu’nun da bu reklamların yayımlanmasında herhangi bir sakınca görmediğini söylediler. Gelen şikâyetler ve kamuoyunun tepkisi üzerine ilgili firmaya bir yazı göndererek bu tür reklamın yayımlanmaması konusunda görüş bildirdiklerini belirten yetkili, “Bu tür reklamların, çocuğun ruh halini bozacak nitelikte olmadığına karar verdiğimiz için ilgili firmaya bir öneride bulunduk” diye konuştu.
Konu ile konuştuğumuz bir reklam ajansı yöneticisi Mehmet Eryılmaz, reklamlar konusunda çok titiz davranan ve ilkelerinden asla ödün vermeyen TRT’nin bu tür reklamları yayımlayarak kendi ilkeleri ile ters düştüğünü belirtti. Mehmet Eryılmaz, “Kılı kırk yaran TRT, reklam yayın ilkelerine harfiyen uyan bir kurum, kendi yönetmelik ilkelerine aykırı olarak bu tür reklamlara nasıl izin veriyor anlayamıyorum. Son günlerde televizyonları işgal eden asker giysili çocuklar, tank, top, uçak görüntüleri TRT’nin kendi ilkeleriyle çelişiyor. Bu tür yayınları TRT’nin yayımlaması oldukça şaşırtıcı” diye konuştu.
Psikolog Suna Tanaltay, “Cocuğu reklam aracı olarak kullanmanın yanı sıra bir de ona içimizdeki ve dışımızdaki kavgayı yansıtmak savaşı aşan boyutlarda bir suç olur” dedi. Çocukların reklamları ve reklam ürünlerini çok sevdiklerini belirten Suna Tanaltay, “Bu, çocuk eğitimi açısından çok uygun bir davranıştır. Keşke reklamcılar reklamlarını yaptıkları her ürünün yanı sıra çocuğun yararlanacağı aydınlık bir sesleniş eklemek zorunda olsalar. Her tür davranışımızda çocuğu incitmemeyi bilmeliyiz. Reklamlardan çocuk etkilenir. Hiç yüz vermeyen olacaktır. Ancak büyük bir çoğunluk da savaş oyunlarına özenecek” dedi.
25 Ocak 1991 Sayfa 6
