Türkiye, yangın yönetmeliği bulunmayan tek Avrupa ülkesi’ olmaktan kurtuldu
İstanbul İtfaiye Müdürlüğü ve çeşitli üniversite öğretim üyelerinden oluşan bir komisyon yaklaşık 1 yıldır üzerinde çalıştığı ‘Yangından Korunma Yönetmeliği’ni tamamladı.
“İstanbul Kadısı’na hüküm ki, İstanbul arada sırada yangınsız olmuyor. Yangını çıkar çıkmaz önlemek için ne gerekirse, her şeyden mühimdir. İstanbul ahalisinden herkes, evinin damına ulaşacak bir merdiven bulunduracaktır. Ve yine herkes, evinde bir büyük fıçı dolusu su bulunduracaktır. Bir yerde yangın çıktığı gibi oradan kimse kaçmayacaktır. Herkes adamları ve komşuları ile, yeniçeriler ve sair halk yetişinceye kadar yangını söndürmeye çalışacaktır. Her iki üç ayda bir, bilhassa yangın tehlikesine maruz kalan yerler teftiş edilecektir. Evlerinde merdivenleri ve su dolu fıçılan bulunmayanlar tutulup Subaşıya teslim edilecektir ve cezaya çarptırılacaktır.”
Sultan Üçüncü Murat’ın 12 Mart 1579’da İstanbul Kadısı’na gönderdiği bu fermandan günümüze 411 yıl geçmiş. Aradan geçen 411 yıl içinde İstanbul için, yangından korunma ile ilgili hiçbir yönetmelik çıkartılmamış.
Avrupa’nın yangın konusunda yönetmeliği bulunmayan tek ülke- si olan Türkiye’de yangından korunmaya gerekli önemin verilmediğini belirten İstanbul İtfaiye Müdürü Abdurrahman Kılıç, “yangın güvenlik önlemleri” adı altında kazma, kürek ve altı kovadan oluşan tedbirlerin binaları yangından koruyamayacağını, bu konuda yangın güvenlik mevzuatının “şart” olduğunu söyledi. Abdurrahman Kılıç, yönetmelikle ilgili olarak şunları söyledi: “Önce yurtiçinde hazırlanan yangın güvenliği ile ilgili mevzuat derlendi. Yangını doğrudan ve dolaylı ele alan 11 kanun, 7 tüzük ve 10 yönetmelik temin edilerek incelendi. Komisyon her hafta toplanarak mevzuatı ve çok sayıda yabancı mevzuatı değerlendirdi ve yaklaşık 1 yıl boyunca çalışılarak ilk taslak hazırlandı. Daha sonra bu taslak bir kez daha elden geçirilerek Mühendis ve Mimar Odaları İstanbul şubelerine, 21 ilçe bele- diye başkanlığına ve ilgili daire başkanlarına gönderilerek görüşleri alındı ve belirtilen görüşlerin tamamına yakını yönetmelik taslağı içine konuldu.”
Yedi ana bölümden oluşan yönetmeliğin birinci bölümünde amaç ve kapsamı, ikinci bölümün de binalara ilişkin genel hükümler yer alıyor. Yangın güvenlik önlemleri, yüksek binalar, iş yerleri, alışveriş merkezleri, tehlikeli maddeler ve depolarla ilgili hükümlerden oluşan “Yangından Korunma Yönetmeliği” İstanbul Anakent Belediyesi ve mücavir alanları içindeki her türlü yapı ve tesisi kapsıyor.
Yönetmeliğin genel hususlar bölümünde, imar planları yapılırken konut, ticaret, sanayi gibi fonksiyon bölümleri arasında, yangın havuzları ve su ikmal noktalarının yapımına olanak verecek biçimde yeşil kuşakların ayrılması hükme bağlanıyor. Yeni planlanan alanda imar adalarının uzunluğu 75 metreden fazla olmayacak, plan yapımı ve revizyonlarında planlama alanı ve nüfus dikkate alınarak 0,05 metrekare/kişi üzerinden itfaiye yerleri ayrılacak.
Yönetmeliğin bazı bölümlerinde de şu hususlara yer veriliyor:
Bitişik nizam yapılar, yangın kesici bir duvarla birbirinden ayrılacak, ahşap ve ahşap cephe kaplamalı binaların bitişik nizamda yapılmasına izin verilmeyecek. Ayrık nizam yapılarda, asgari bina aralığı 6 metre olacak, daha yakın binalara ancak birbirine bakan cephelerde hiçbir kapı ve pencere boşluğu olmaması halinde izin verilecek.
Düşey iç bölümler ve bitişik nizam yapılarının yangın duvarla yangına en az 90 dakika dayanıklı olarak projelendirilmeli ve bölme aralıkları 40 metreyi aşmamalıdır.
İşyeri ve alışveriş merkezleri
Kapalıçarşı, pasaj, işhanı, büyük mağazalar ve emsali yerlerde, yangın güvenliği için sahanlıklar, merdivenler, koridorlar, avlular ve yollar dükkân ve vitrin yapılarak, eşya konularak, sergi yapılarak işgal edilemeyecek.
Her işyerinde en az bir adet olmak üzere söndürücü bulundurulacak.
Kapalı kullanım alanı 200-10000 metrekare arasında olan her türlü işyerinde el ile uyarmalı, sesli ikaz verecek yangın ihbar sistemi yapılacak.
İşyerlerinde ve alışveriş merkezlerinde her işyeri veya dükkân sahibinin “yangın ruhsatı” alması zorunludur. Bu gibi yerlerde çalışanlar binanın yangın önlemleri açısından belgelendirilecek ve muhtemel bir yangında yapacağı işler için eğitilecek, tehlike anında yapılacak işler yazılı olarak herkesin görebileceği yere asılacak, yetişmiş bir eleman nezaretinde yılda en az bir kere yangın tatbikatı yapılacak.
Tehlikeli maddelerle ilgili yerleşimler topluma açık yerlerde ikametgâhların altında veya bitişiğinde olmayacak, binalar tek katlı ve yangına 120 dakika dayanabilecek malzemeden yapılacak. Çok katli binalara sadece ilgili yönetmeliklerde öngörüldüğü ölçüde müsaade edilecek.
13 Haziran 1990 Sayfa 9
