Yaşam standardı yüksek. Sokakları temiz. Trafik problemi yok. Dört bir yanı yeşilliklerle çevrili. Sanatın ve sporun her çeşidini bulmak, uğraşmak mümkün. Aksamayan temposunu da unutmamak lazım. Bütün bu özellikleriyle Zürih dünyanın yaşanabilir kentleri listesinde durmadan zirve yapıyor. ‘Herşey iyi hoş da bu kentin hiç mi olumsuzlukları yok?’ diye sorası geliyor insanın. Zürih bütün güzelliklerini cömertçe sunuyor sunmasına da bunlardan faydalanabilmek sanıldığı kadar kolay olmuyor.
Kentin olumsuzlukları düşünüldüğünde konut sorunu liste başında yerini alıyor. Özellikle kent nufusunun üçte birini oluşturan yabancıların kolay çözemediği bir problem bu. Kısa dönemli kiralık daireler ya da otel odalarıyla bir süre idare edilebiliyor ancak burada uzun vadede yaşamayı göze alanların bir an önce kiralık daire bulmaları gerekiyor. Bu konuda yaşadığımız tecrübeyi bizden sonra yaşayacaklara ya da böyle bir problemle hiç karşılaşmamış olanlara anlatmakta fayda var.
Zürih’te boşalan bir apartman dairesi bulmak neredeyse imkansız. Kiralık ev arayanların en önemli yardımcısı internet. Bu konuda hizmet veren sitelerde gözünüze kestirdiğiniz bir ilana zaman kaybetmeden başvurmanız gerekiyor. Beklemeyi tercih edip aramalarınıza devam ederseniz bir gün önce rastladığınız ilanı tekrar göremeyebilirsiniz. Karşılaştığınız ilanın şartlar bütçenize uygunsa önceden randevu alıp ev görme turlarına katılabiliyorsunuz. Herşeyin kurallar zincirinde işlediği kentte kiralık ev gezme turlarının da kendine özgü şartları var. Öncelikle belirlenen saatte söylenen adreste olmanız gerekiyor. Geç kalırsanız şansınızı yitiriyorsunuz. Turlar genellikle bir saatle sınırlı. Tur rehberi (emlakçı) apartman dairesi hakkında kısa bir ön bilgiden sonra varsa soruları alıyor. Sonra daireyi görme zamanı geliyor. Kapıda bekleyen kiracı adaylarının sayısı her zaman tahminlerin üstünde oluyor. Şansınız varsa ilk turda yer alan şanslı adaylardan olabiliyorsunuz. Turdan sonra kararınızı verip evi kiralamak istiyorsanız uzunca bir form doldurmanız, özgeçmişinizi fotoğrafınızla birlikte forma eklemeniz gerekiyor. Düzenli bir geliriniz olduğunu da ispatlamanız gerekecek. İsviçre’de hiçbir borcunuzun olmadığını, sağlık sigortanızı, banka hesaplarınızı da kanıtlamak zorundasınız. En az iki kişiyi referans olarak göstermek zorundasınız. Seçilmeniz halinde bu kişilerin aranıp bilgilerin doğruluğunun onaylanacağından emin olabilirsiniz. Giyiminize de özen göstermeyi unutmayın. Durumun resmi bir iş görüşmesinden farkı yok. Emlakçı sadece özgeçmişinizde yazılan bilgilere göre değil, dış görünüşe göre de kararını veriyor. Her dairenin yüzlerce talebi olduğundan yarışı kazanmak için oyunun kurallarına uymak gerekiyor.
Zürih’te 190 bin daire bulunuyor. Resmi verilere göre bu dairelerin her yıl yüzde 10’u yeniden kiraya veriliyor. Gerçekte ise durum biraz farklı. Kiralık direlerin büyük bir bölümü herkesten habersiz el değiştiriyor. Yani oturduğu evi beğenmeyip yeni bir mekana taşınmak isteyenler aylar önceden aradığı bölge ve fiyat yelpzesini belirleyip bir emlakçıya başvuruyor. Eğer şanslıysa emlakçı kendisini boşalma ihtimali olan daireler konsunda önceden bilgilendiriyor. Sözleşmeler hazırlanıp şartların uygunluğu gözden geçiriliyor ve kiralık daire piyasaya düşmeden yeni kiracı adayına kavuşuyor.
Zürih’in problemleri, sunduğu güzellikler kadar çok olmasa da bu kentte yaşamanın faturası her zaman yüksek.
13 Aralık 2009 tarihinde Cumhuriyet Gazetesi'nde yayınlandı
