Birle\u015fik Arap Emirlikleri (BAE), abart\u0131l\u0131 g\u00f6kdelenlere olan tutkusu, l\u00fcks hayat\u0131, petrol ve gaz sayesinde sahip oldu\u011fu finansal g\u00fc\u00e7le tan\u0131n\u0131yor. Dubai, g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 mimarisi ve zahmetsiz zenginli\u011fiyle ultra-modern bir imaj \u00e7iziyor. Peki ya ge\u00e7mi\u015fi? Siyah alt\u0131n bu insanlar\u0131 zenginle\u015ftirmeden \u00f6nce b\u00f6lge hakk\u0131nda ger\u00e7ekte ne biliyoruz?<\/p>\n\n\n\n
Bu g\u00f6steri\u015fli imaj\u0131n alt\u0131nda tarihin derinliklerinde kalan baz\u0131 s\u0131rlar var ama bunlar\u0131 \u00f6\u011frenmek isteyen kimse yok.<\/p>\n\n\n\n
Dubai’nin 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n en \u00e7ok konu\u015fulan \u015fehirlerinden biri oldu\u011funa \u015f\u00fcphe yok. L\u00fcks g\u00f6kdelenleri, y\u0131lda on alt\u0131 milyon turisti ve uluslararas\u0131 yolcu say\u0131s\u0131na g\u00f6re d\u00fcnyan\u0131n en i\u015flek havaalan\u0131yla gelenlere b\u00fcy\u00fcl\u00fc bir d\u00fcnya sunuyor. Gelenlerin g\u00f6rmek istemedi\u011fi bir ba\u015fka \u00f6zelli\u011fi daha var Dubai’nin. Binlerce y\u0131l \u00f6ncesine uzanan gizemli tarihi\u2026<\/p>\n\n\n\n
Dolay\u0131s\u0131yla arkeoloji ve eski eserlerin \u00e7o\u011fu insan\u0131n Dubai ve Birle\u015fik Arap Emirlikleri ile ili\u015fkilendirdi\u011fi \u015feyler olmamas\u0131 anla\u015f\u0131labilir. Yine de bu \u00e7\u00f6l krall\u0131\u011f\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede zengin bir tarihe sahiptir.<\/p>\n\n\n\n
Bo\u015f bir \u00e7\u00f6l gibi g\u00f6r\u00fcnen BAE’de, hen\u00fcz yeni ke\u015ffedilmekte olan ve Arap Yar\u0131madas\u0131’ndaki insan geli\u015fiminin beklenmedik bir \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc ortaya koyan bir\u00e7ok kay\u0131p \u015fehir ve arkeolojik alan bulunuyor. 100.000 y\u0131l \u00f6nce insanlar\u0131n ‘Afrika’dan ilk \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan’, binlerce y\u0131l s\u00fcren g\u00f6\u00e7ebe avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 ya\u015famdan, tar\u0131m\u0131n geli\u015fmesine ve ard\u0131ndan d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftiren bir teknoloji olan bronz i\u00e7in \u00f6nemli bir merkez haline gelmesine kadar pek \u00e7ok geli\u015fme bug\u00fcn neredeyse tamam\u0131 \u00e7\u00f6llerle kapl\u0131 bu topraklarda ya\u015fanm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n
Be\u015f bin y\u0131l \u00f6nce Dubai’nin do\u011fusundaki Hajar Da\u011flar\u0131’nda ya\u015fanan geli\u015fmeler d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirdi. Binlerce y\u0131l boyunca sadece yetersiz bir avc\u0131-toplay\u0131c\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 destekledikten sonra, Umman ile bug\u00fcnk\u00fc s\u0131n\u0131ra yak\u0131n b\u00f6lgede nadir bulunan bir bak\u0131r kayna\u011f\u0131 bulundu. \u00c7ok ge\u00e7meden insanlar madeni \u00e7\u0131karmay\u0131, kalayla kar\u0131\u015ft\u0131rarak bronz \u00fcretmeyi \u00f6\u011frendi. Bu insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeye Magan deniyordu.<\/p>\n\n\n\n
Magan \u00dclkesi h\u0131zla t\u00fcm Orta Do\u011fu b\u00f6lgesinin ve \u00f6zellikle de o d\u00f6nemde S\u00fcmer’de ortaya \u00e7\u0131kan Ur ve Uruk gibi d\u00fcnyan\u0131n ilk \u015fehirlerinin alet ve silahlar i\u00e7in ba\u015fl\u0131ca bronz tedarik\u00e7isi haline geldi. Bronz, bu yerlerde tar\u0131m\u0131n daha verimli hale gelmesine ve medeniyetin y\u00fckselmesine yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n
BAE’nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck \u015fehri olan Al Ain’in hemen kuzeyindeki Hili’de yakla\u015f\u0131k elli d\u00f6n\u00fcml\u00fck bir alanda bu d\u00f6nemden kalma \u00e7ok say\u0131da bina, mezar ve falaj su yollar\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00fcmleri bulunur. Bu b\u00f6lge ayn\u0131 zamanda BAE’nin tek UNESCO D\u00fcnya Miras\u0131 alan\u0131n\u0131n merkezini olu\u015fturmaktad\u0131r. En \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi, g\u00fczel bir \u015fekilde restore edilmi\u015f, yakla\u015f\u0131k on metre \u00e7ap\u0131nda dairesel bir mezar ve \u00fczerinde oyulmu\u015f iki oriks bulunan s\u00fcsl\u00fc bir giri\u015f kap\u0131s\u0131d\u0131r. Ta\u015f bloklar o kadar hassas bir \u015fekilde kesilmi\u015ftir ki aralar\u0131na bir par\u00e7a tel bile girmiyordu. Machu Picchu’daki b\u00fcy\u00fck \u0130nka ta\u015f duvarlar\u0131n\u0131n daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir versiyonu gibiydi, ancak Hili mezar\u0131ndaki ta\u015f i\u015f\u00e7ili\u011fi 4.700 y\u0131ll\u0131kt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
2000 y\u0131l ileriye gitti\u011fimizde, demir bronzun yerini alm\u0131\u015f ve Arap yar\u0131madas\u0131ndaki ya\u015famda devrim yaratm\u0131\u015ft\u0131 ve demirin \u00fcretilip i\u015flendi\u011fi kilit yerlerden biri de Dubai’den arabayla yakla\u015f\u0131k bir saat uzakl\u0131kta, Al Dhaid yak\u0131nlar\u0131ndaki \u00e7\u00f6l\u00fcn kenar\u0131nda m\u00fcstahkem bir kasaba olan Mleiha’yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
Milattan sonraki en parlak d\u00f6neminde Mleiha b\u00f6lgedeki en b\u00fcy\u00fck yerle\u015fim yerlerinden biriydi. Y\u00fczlerce ev ve metal i\u015fleme alan\u0131yla bir mil geni\u015fli\u011finde bir \u015fehirdi. Demir \u00c7a\u011f\u0131’n\u0131n ortalar\u0131ndan terk edilip unutuldu\u011fu MS 1. y\u00fczy\u0131la kadar 500 y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre boyunca s\u00fcrekli olarak isk\u00e2n edildi. Sonra duvarlar\u0131 y\u0131k\u0131lmaya ve s\u00fcr\u00fcklenen kumlarla kapland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
K\u0131smen restore edilen yakla\u015f\u0131k 200 metre karelik demir d\u00f6k\u00fcmhanesinin duvarlar\u0131 bug\u00fcn metal bir hangar\u0131n alt\u0131nda yer almaktad\u0131r. Kaz\u0131larda, kale taraf\u0131ndan korunan ve \u00e7ok say\u0131da evle \u00e7evrili, hem silah hem de sikke \u00fcreten iki demir d\u00f6k\u00fcmhanesi ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ke\u015fif \u00f6nemli say\u0131da insan\u0131n burada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n
Demir k\u00fcl\u00e7eler ve bitmi\u015f \u00fcr\u00fcnler Mleiha’dan kuzeye, Tell Abraq ve Ad-Dur’daki k\u0131y\u0131ya ta\u015f\u0131n\u0131yor, buradan da Basra K\u00f6rfezi \u00fczerinden Mezopotamya ve Levant’taki m\u00fc\u015fterilere g\u00f6nderiliyordu.<\/p>\n\n\n\n
Tell Abrak ve Ad-Dur kendi ba\u015flar\u0131na dikkate de\u011fer yerlerdir. Tell Abrak, Hili’nin i\u015fgal edilmesinden k\u0131sa bir s\u00fcre sonra iki bin y\u0131l boyunca s\u00fcrekli olarak isk\u00e2n edilmi\u015ftir ve uzun y\u0131llard\u0131r aktif bir arkeolojik aland\u0131r. Yak\u0131nlardaki Ad-Dur, modern Umm al-Quwain’in kar\u015f\u0131s\u0131ndaki k\u0131y\u0131da yer al\u0131r ve yakla\u015f\u0131k d\u00f6rt mil geni\u015fli\u011finde devasa bir aland\u0131r. K\u0131y\u0131daki kum tepelerinin aras\u0131nda bozulmadan duran antik evlerin ta\u015flar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmek kolayd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Arabistan’\u0131n en me\u015fhur kay\u0131p \u015fehirlerinden biri Julfar’d\u0131r. Tarih\u00e7iler yaz\u0131l\u0131 kay\u0131tlardan var oldu\u011funu bilmelerine ra\u011fmen bu \u015fehri hala bulamad\u0131lar. Bu orta\u00e7a\u011f \u015fehrin Efsanevi Arap denizci Ahmed ibn Mecid<\/strong>‘e ve hayali Denizci Sindbad<\/strong>‘a da ev sahipli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 iddia edilir. Harabeye d\u00f6nmeden ve neredeyse iki y\u00fczy\u0131l boyunca insan haf\u0131zas\u0131ndan kaybolmadan \u00f6nce bin y\u0131l boyunca varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Di\u011fer \u00e7\u00f6l \u015fehirlerinin aksine, Julfar geli\u015fen bir limand\u0131, hatta Orta \u00c7a\u011f’da K\u00f6rfez Arap ticaretinin merkeziydi.<\/p>\n\n\n\n Julfar’\u0131n Dubai’nin kuzeyinde Basra K\u00f6rfezi k\u0131y\u0131s\u0131nda bir yerde oldu\u011fu biliniyordu, ancak ger\u00e7ek alan ancak 1960’larda arkeologlar taraf\u0131ndan bulundu. B\u00f6lgede bulunan en eski yerle\u015fim izleri 6. y\u00fczy\u0131la aittir ve o zamana kadar b\u00f6lge sakinleri Hindistan ve Uzak Do\u011fu’ya kadar rutin olarak ticaret yapmaktayd\u0131.<\/p>\n\n\n\n 10 ve 14. y\u00fczy\u0131llar Julfar ve Arap denizcili\u011fi i\u00e7in alt\u0131n \u00e7a\u011fd\u0131. Arap denizciler rutin olarak d\u00fcnyan\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 dola\u015f\u0131yordu. \u00d6rne\u011fin, Avrupal\u0131lar Hint Okyanusu’nu ge\u00e7ip Basra K\u00f6rfezi’ne ula\u015fmadan \u00e7ok \u00f6nce Araplar Avrupa sular\u0131na yelken a\u00e7m\u0131\u015flard\u0131. Bu yolculuklar\u0131n ve ticaretin ana \u00fcss\u00fc olan Julfar, bin y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre boyunca g\u00fcney K\u00f6rfez’in en b\u00fcy\u00fck ve en \u00f6nemli \u015fehriydi. Arap t\u00fcccarlar rutin olarak \u00c7in’e kadar on sekiz ayl\u0131k devasa bir deniz yolculu\u011fu yap\u0131yor ve akla gelebilecek hemen her \u015feyin ticaretini yap\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n\n\n\n B\u00f6ylesine de\u011ferli bir ticaret merkezi rakip g\u00fc\u00e7lerin s\u00fcrekli dikkatini \u00e7ekiyordu. Portekizliler 16. y\u00fczy\u0131lda kontrol\u00fc ele ge\u00e7irdiklerinde Julfar yakla\u015f\u0131k 70.000 ki\u015finin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bir \u015fehir haline gelmi\u015fti. Bir as\u0131r sonra Persler buray\u0131 ele ge\u00e7irdi, ancak 1750’de \u015earika’dan gelen Qawasim kabilesine kapt\u0131rd\u0131lar ve bu kabile Ras al-Kaymah’a yerle\u015ferek bug\u00fcne kadar buray\u0131 y\u00f6netmeye devam etti. Eski Julfar zamanla k\u0131y\u0131daki kum tepeleri aras\u0131nda unutuldu. Bug\u00fcn b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla Julfar’\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Ras al-Kaymah’\u0131n kuzeyindeki geni\u015fleyen kum tepelerinin alt\u0131nda gizleniyor.<\/p>\n\n\n\n BAE’nin yakla\u015f\u0131k %95’ini kaplayan \u00e7\u00f6l \u015f\u00fcphesiz hala pek \u00e7ok s\u0131r sakl\u0131yor. Neredeyse her y\u0131l, bu ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00fclkenin ge\u00e7mi\u015fine dair bo\u015flu\u011fu dolduran \u00f6nemli ke\u015fifler yap\u0131l\u0131yor. T\u00fcm bu yerler ve daha pek \u00e7o\u011fu Dubai’ye arabayla bir saatlik mesafede ve halk\u0131n kolayca ula\u015fabilece\u011fi bir konumda. Ancak bug\u00fcnk\u00fc Dubai’nin l\u00fcks ve rahat ya\u015fam\u0131ndan uzakla\u015f\u0131p buralara yolculuk edenlerin say\u0131s\u0131 \u00e7ok az. Pek \u00e7ok ki\u015fi i\u00e7in al\u0131\u015fveri\u015f merak\u0131 tarihin gizemlerini \u00e7\u00f6zmekten daha cazip g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" BAE’nin yakla\u015f\u0131k %95’ini kaplayan \u00e7\u00f6l \u015f\u00fcphesiz hala pek \u00e7ok s\u0131r sakl\u0131yor. Neredeyse her y\u0131l, bu \u00fclkenin ge\u00e7mi\u015fine dair bo\u015flu\u011fu dolduran \u00f6nemli ke\u015fifler yap\u0131l\u0131yor. T\u00fcm bu yerler ve daha pek \u00e7o\u011fu Dubai’ye arabayla bir saatlik mesafede ve halk\u0131n kolayca ula\u015fabilece\u011fi bir konumda.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":96512,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1393,1394,1388],"class_list":["post-96510","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gezi","tag-ad-dur","tag-julfar","tag-kayip-col-sehirleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96510"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96510\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/media\/96512"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=96510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=96510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}