{"id":96502,"date":"2023-12-20T12:00:41","date_gmt":"2023-12-20T09:00:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/?p=96502"},"modified":"2026-02-03T12:22:09","modified_gmt":"2026-02-03T09:22:09","slug":"coldeki-nehir-gercek-mi-efsane-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/coldeki-nehir-gercek-mi-efsane-mi\/","title":{"rendered":"\u00c7\u00f6ldeki nehir! Ger\u00e7ek mi efsane mi?"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcney Arabistan \u00e7\u00f6l\u00fcndeki Bedevilerin bat\u0131daki b\u00fcy\u00fck bir nehirle ilgili bir efsanesi vard\u0131r ve sekizinci y\u00fczy\u0131la ait bir Arap\u00e7a \u015fiirde Rub\u00fclhali&#8217;de ya\u015fayan yabani ineklerden bahsedilir. Bu do\u011fru olabilir mi?<\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"https:\/\/www.remgo.com\/11\/colde-zaman\/\">Rub\u00fclhali<\/a> <\/strong>olarak da bilinen <em>Bo\u015f B\u00f6lge<\/em>, 650.000 kilometrekarelik bir alan\u0131 veya g\u00fcney Arap Yar\u0131madas\u0131&#8217;n\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birini kaplayan d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck kum \u00e7\u00f6l\u00fcd\u00fcr. Ayn\u0131 zamanda d\u00fczenli olarak 50 derecenin \u00fczerinde seyreden s\u0131cakl\u0131klar\u0131 ve y\u0131lda \u00fc\u00e7 santimetreden daha az ya\u011f\u0131\u015f\u0131 ile gezegendeki <a href=\"https:\/\/www.remgo.com\/11\/colde-bir-gece\/\">en s\u0131cak ve kurak<\/a> ortamlardan biridir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"h-coldeki-buyuk-nehir-icin-kanitlar\">\u00c7\u00f6ldeki B\u00fcy\u00fck Nehir i\u00e7in Kan\u0131tlar<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"The Empty Quarter 1967\" width=\"1140\" height=\"641\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/UDWNFueckoM?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu y\u00fczden efsanenin do\u011fru olamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek garip olmaz\u2026 Ancak bu durumda iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin g\u00fcc\u00fcn\u00fc hafife alm\u0131\u015f olursunuz. Uzun zaman \u00f6nce \u00e7\u00f6l \u00e7ok farkl\u0131 bir yerdi.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6zl\u00fc efsaneler bir yana, \u00e7\u00f6lde eski bir nehir oldu\u011funa dair ikna edici kan\u0131tlar var. \u0130lk olarak, Arap Yar\u0131madas\u0131&#8217;n\u0131n en eski haritalar\u0131 Rub\u00fclhali&#8217;de iki b\u00fcy\u00fck nehri a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyor. Biri kuzeye Basra K\u00f6rfezi&#8217;ne, di\u011feri g\u00fcneye Umman Denizi&#8217;ne ak\u0131yor. Her ne kadar 15. y\u00fczy\u0131lda \u00e7izilmi\u015f olsalar da, bu haritalar Batlamyus&#8217;un MS 150 civar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 bir haritaya dayanmaktad\u0131r, dolay\u0131s\u0131yla esasen 2.000 y\u0131l \u00f6nceki durumu yans\u0131t\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci olarak, 1932&#8217;de <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/St_John_Philby\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">John Bridger Philby<\/a> (Jack Philby) ile ba\u015flayan ka\u015fifler ve daha yak\u0131n zamanda yap\u0131lan jeolojik ara\u015ft\u0131rmalar, \u00e7\u00f6l\u00fcn derinliklerinde 13.000 ila 7.000 y\u0131l \u00f6ncesine tarihlenen \u00e7ok say\u0131da tarih \u00f6ncesi kurumu\u015f g\u00f6l yata\u011f\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Ayn\u0131 zamanda ceylan, uzun boynuzlu s\u0131\u011f\u0131r ve yaban ke\u00e7isi gibi ya\u015fayan haf\u0131zada hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmemi\u015f hayvanlar\u0131n kemikleri de b\u00f6lgede bulundu. Yani \u00e7\u00f6l\u00fcn binlerce y\u0131l \u00f6nce \u00e7ok daha \u0131slak bir yer oldu\u011fu a\u00e7\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p>Belki de en ikna edici olan\u0131, nehrin hayalet kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n uydu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinde ve \u00e7\u00f6lde birka\u00e7 y\u00fcz kilometre boyunca uzanan bir tuz d\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc olan <strong>Sabkha Matti<\/strong> \u015feklinde yerde hala g\u00f6r\u00fclebiliyor olmas\u0131d\u0131r. <em>Sabkha<\/em>&#8216;da y\u00fcr\u00fcmek olduk\u00e7a tehlikelidir, insanlar\u0131n ve develerin kolayca k\u0131r\u0131p alttaki bir t\u00fcr batakl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilece\u011fi bir tuz kabu\u011fuyla kapl\u0131d\u0131r. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta eski bir nehrin yata\u011f\u0131n\u0131 takip etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen Sabkha, deniz seviyesinden sadece 40 metre y\u00fcksekte oldu\u011fu i\u00e7in nemini a\u015fa\u011f\u0131daki su tablas\u0131ndan almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Bedevi efsanesini destekleyen ger\u00e7ekler<\/h2>\n\n\n\n<p>B\u00f6lgesel paleoiklim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bu hikayeyi destekliyor. Arap Yar\u0131madas\u0131&#8217;n\u0131n iklim tarihi, ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 ve kurak d\u00f6nemlerden olu\u015fmaktad\u0131r. \u015eu anda kurak bir d\u00f6nemde olmam\u0131za ra\u011fmen, 5.000 y\u0131l kadar \u00f6nce hava \u00e7ok daha \u0131l\u0131mand\u0131. Mevsimsel g\u00f6lleri ve otlar\u0131 korumak i\u00e7in yeterli ya\u011f\u0131\u015f alabiliyordu. Bug\u00fcnk\u00fc do\u011fu Afrika&#8217;ya daha \u00e7ok benziyordu, bu da g\u00f6\u00e7ebe avc\u0131lar\u0131n (Bedevilerin atalar\u0131) takip edece\u011fi vah\u015fi ya\u015fam\u0131 destekliyordu. Bunu biliyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc arkeologlar baz\u0131 kurumu\u015f g\u00f6llerin yak\u0131nlar\u0131nda \u00e7akmakta\u015f\u0131 ok u\u00e7lar\u0131 ve kesilmi\u015f hayvan kemikleri i\u00e7eren eski kamp ate\u015fleri buldular.<\/p>\n\n\n\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla bu Bedevi mitlerinin ve dizelerinin, Sabkha Matti&#8217;nin hala tuz yerine suyla akt\u0131\u011f\u0131 ve b\u00fcy\u00fckba\u015f hayvanlar\u0131n b\u00f6lgede dola\u015fmas\u0131na yetecek kadar serin ve \u0131slak oldu\u011fu 5000 y\u0131l \u00f6nceki o farkl\u0131 d\u00fcnyan\u0131n zay\u0131f an\u0131lar\u0131n\u0131 temsil etmesi olduk\u00e7a makul. Ne de olsa, birka\u00e7 bin y\u0131l \u00f6ncesine ait di\u011fer \u00f6nemli iklim olaylar\u0131n\u0131n hikayeleri, 4.000 y\u0131l \u00f6ncesine ait G\u0131lgam\u0131\u015f Destan\u0131&#8217;ndaki tufan tasviri gibi en eski yaz\u0131l\u0131 edebiyatta g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rub\u00fclhali olarak da bilinen Bo\u015f B\u00f6lge, 650.000 kilometrekarelik bir alan\u0131 veya g\u00fcney Arap Yar\u0131madas\u0131&#8217;n\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birini kaplayan d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck kum \u00e7\u00f6l\u00fcd\u00fcr. Ayn\u0131 zamanda d\u00fczenli olarak 50 derecenin \u00fczerinde seyreden s\u0131cakl\u0131klar\u0131 ve y\u0131lda \u00fc\u00e7 santimetreden daha az ya\u011f\u0131\u015f\u0131 ile gezegendeki en s\u0131cak ve kurak ortamlardan biridir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":103586,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[1387,1386,566],"class_list":["post-96502","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gezi","tag-bedevi","tag-efsaneler","tag-rubulhali-colu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96502","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96502"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96502\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/media\/103586"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96502"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=96502"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=96502"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}