Odakule, Sheraton, The Marmara, Harbiye Orduevi binalar\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131yla g\u00f6kdelenlerle tan\u0131\u015fan \u0130stanbul, bug\u00fcnlerde yap\u0131m\u0131 s\u00fcren 40’a yak\u0131n ‘dev’ bina ile 2000’li y\u0131llara ‘g\u00f6kdelenkent’ olarak girmeye haz\u0131rlan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
M\u0131s\u0131r piramitleri, Mezopotamya ve Orta Amerika ziguratlar\u0131, Roma Bizans haberle\u015fme kulelerinin yery\u00fcz\u00fcnde y\u00fckselmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde insano\u011flu daha \u00f6nce g\u00f6rmedi\u011fi bu y\u00fcksek yap\u0131lar\u0131 sanat ve dehan\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak g\u00f6r\u00fcyordu. \u00c7ok katl\u0131 binalar\u0131n y\u00fckselmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda ise bu yap\u0131larla ilgili iki farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f belirdi. Baz\u0131 ki\u015filer, g\u00f6kdelenleri “cesaret ve at\u0131lganl\u0131\u011f\u0131n simgesi” olarak g\u00f6r\u00fcrken ba\u015fka bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re bu t\u00fcr yap\u0131lar “\u0130nsan hayat\u0131n\u0131 tehdit eden \u00f6l\u00fcm tanr\u0131lar\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n
1880’li y\u0131llarda ABD’nin Chicago kentinde yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn ilk g\u00f6kdelenlerinin y\u00fckselmeye ba\u015flamas\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 100 y\u0131l sonra \u0130stanbul kenti de g\u00f6kdelenlere “merhaba” diyordu. Odakule, Sheraton, The Marmara, Orduevi binalar\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131ndan sonra g\u00f6kdelenlerle tan\u0131\u015fan \u0130stanbul, bug\u00fcnlerde yap\u0131m\u0131 devam eden 40’a yak\u0131n “dev” bina ile 2000’li y\u0131llara “g\u00f6kdelenkent” olarak girmeye haz\u0131rlan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130stanbul i\u00e7in y\u00fckselme karar\u0131n\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 80’li y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131nda yap\u0131m\u0131na ba\u015flanan g\u00f6kdelenler 2500 y\u0131ll\u0131k bir ge\u00e7mi\u015fi olan kenti siluetinden tarihi dokusuna, altyap\u0131s\u0131ndan trafi\u011fe nas\u0131l etkileyecek?<\/p>\n\n\n\n
Bir mahalle halk\u0131 kadar insani bar\u0131nd\u0131racak g\u00f6kdelenlerin at\u0131ksular\u0131, kentin eski kanalizasyon \u015febekesine, 30-40 santim \u00e7ap\u0131ndaki borulara verilecek. \u015eu anda kentin at\u0131ksular\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131rken s\u0131k s\u0131k patlayan kanalizasyon \u015febekelerinin, g\u00f6kdelenlerin faaliyete ge\u00e7mesiyle birlikte bu y\u00fck\u00fc ta\u015f\u0131yamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirten uzmanlar, g\u00f6kdelen b\u00f6lgelerinde ki borular\u0131n tamamen de\u011fi\u015ftirilmesi gerekti\u011fini belirtiyorlar.<\/p>\n\n\n\n
Sadece Barbaros Bulvar\u0131’ndan B\u00fcy\u00fckdere Caddesi’nin bitimine kadar olan 15 kilometrelik yolda 15 g\u00f6kdelen y\u00fckselecek. Sarayburnu’ndan Topkap\u0131\u2019ya kadar uzanan tarihi yar\u0131mada d\u0131\u015f\u0131nda kalan b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgeler mantar gibi biten bu g\u00f6kdelenlerin yakla\u015f\u0131k 2 milyon metrekare in\u015faat alan\u0131 bulunuyor. G\u00f6kdelenlerin B\u00fcy\u00fckdere Caddesi ne getirece\u011fi trafik yo\u011funlu\u011fu da \u015fehir planlamac\u0131lar\u0131n\u0131 ve trafik uzmanlar\u0131n\u0131 \u015fimdiden kara kara d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. \u0130\u015f saatlerinde yakla\u015f\u0131k 1 milyon ki\u015finin bulunaca\u011f\u0131 bu g\u00f6kdelenler semtinde ayn\u0131 saatler i\u00e7inde trafikteki ara\u00e7 say\u0131s\u0131n\u0131n da 95 bin olaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor. \u00dc\u00e7er \u015feritli B\u00fcy\u00fckdere Caddesi’nin bu yo\u011funluktaki trafi\u011fi kar\u015f\u0131layabilmesi i\u00e7in ayn\u0131 geni\u015flikte bir B\u00fcy\u00fckdere Caddesi’nin daha hizmete girmesi gerekti\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Trafi\u011fe getirece\u011fi y\u00fckle, olmayan altyap\u0131s\u0131yla y\u00fckselmeye devam eden g\u00f6kdelenlerin kentin siluetine etkisi de en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan konular aras\u0131nda yer al\u0131yor. \u00d6zellikle Bo\u011faz’\u0131n Avrupa yakas\u0131nda h\u0131zla y\u00fckselen g\u00f6kdelenler bu yakadaki siluetin de her ge\u00e7en g\u00fcn de\u011fi\u015fmesine neden oluyor.<\/p>\n\n\n\n
Yakla\u015f\u0131k 5 trilyon liraya mal olan g\u00f6kdelenlerin 20 trilyon liral\u0131k spek\u00fclasyon yaratmas\u0131 ise g\u00f6kdelenlerden sa\u011flanacak rant\u0131 g\u00f6steriyor. G\u00f6kdelenlerin \u0130stanbullulara getirdikleri ve g\u00f6t\u00fcrd\u00fckleri konusunda yap\u0131lan tart\u0131\u015fmalardan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 \u015fu:<\/p>\n\n\n\n
G\u00f6kdelenlerin sak\u0131ncalar\u0131yla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fler;<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Ula\u015f\u0131m ve altyap\u0131 yetersizli\u011fi,<\/li>\n\n\n\n
- Spek\u00fclatif art\u0131\u015flara neden olmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- Kentteki insan ve yap\u0131 yo\u011funlu\u011funu dengesizle\u015ftirmesi,<\/li>\n\n\n\n
- \u00c7evreyle b\u00fct\u00fcnle\u015fememesi,<\/li>\n\n\n\n
- Siluete getirdi\u011fi olumsuz etkiler,<\/li>\n\n\n\n
- \u0130nsan \u00fczerindeki olumsuz psikolojik etkileri,<\/li>\n\n\n\n
- Bu t\u00fcr binalar\u0131n politik yatar\u0131m arac\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmesi,<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
G\u00f6kdelenlerin yararlar\u0131 ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fler:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Eskimi\u015f imar kurallar\u0131 nedeniyle kentlerde ortaya \u00e7\u0131kan monotonluktan kurtulup ilgi \u00e7ekici sembolik de\u011ferlerin yarat\u0131lmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- \u00c7e\u015fitli sosyal gruplar\u0131n bir araya getirilerek kayna\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- Arsa ile \u00fczerine yap\u0131lacak binalar\u0131n de\u011ferleri aras\u0131nda uygun oranlar kurularak maliyette arsa pay\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi ve b\u00f6ylece iyi kalitenin ucuza mal edilmesi,<\/li>\n\n\n\n
- D\u00fczenli i\u015fletme, bak\u0131m, onar\u0131m hizmetlerinin sunulmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- Otopark ihtiyac\u0131n\u0131n yeralt\u0131nda kar\u015f\u0131lanmas\u0131, yer \u00fcst\u00fcnde geni\u015f ye\u015fil alanlar d\u00fczenlenerek binalardan derin ve g\u00fczel g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fler sa\u011flanmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n
- \u0130yi tasarlanm\u0131\u015f \u00e7ok katl\u0131 binalar\u0131n, T\u00fcrk \u015fehirlerine pratik, ekonomik, sosyal ve estetik yararlar sa\u011flamas\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\u0130stanbul’da yap\u0131m\u0131 s\u00fcren g\u00f6kdelenlerin kentle ili\u015fkisi konusunda baz\u0131 uzmanlar\u0131n ve Mimarlar Odas\u0131’n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri ise \u015f\u00f6yle:<\/p>\n\n\n\n
Prof. Dr. Orhan \u015eahinler (Mimar Sinan \u00dcniversitesi): G\u00f6kdelenleri her \u015feyden \u00f6nce insani bulmuyorum. Bu tip yapilar\u0131 ekonomik g\u00fcc\u00fc haks\u0131z \u00f6ne \u00e7\u0131karan simgeler olarak g\u00f6r\u00fcyorum. Bunlar bence reklam kuleleridir. \u0130stanbul’un e\u015fsiz topo\u011frafyas\u0131 ile \u00e7eli\u015fkili, uyumsuz, ona sayg\u0131s\u0131z bir \u015fekillenme olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. G\u00f6kdelenler kentliyi psikolojik olarak eziyor. \u00d6zellikle \u0130stanbul i\u00e7in bu \u00e7ok katl\u0131 binalar\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde onaylam\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n
Prof.Dr. Mehmet \u00c7ubuk (Mimar Sinan \u00dcniversitesi): G\u00f6kdelene teknik olu\u015fum olarak kar\u015f\u0131 de\u011filim. Bunlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gereken yerlerin iyi saptanmas\u0131 gerekiyor. \u0130stanbul’un eski yerle\u015fim yerlerinde g\u00f6kdelenlere kar\u015f\u0131y\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yerlerde altyap\u0131, tarih ve \u00e7evre \u00e7ok katl\u0131 binalar\u0131n yap\u0131m\u0131na izin vermiyor. G\u00f6kdelenlerin silueti etkilemeyecek yerlerde prestij olarak yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn. \u00d6rne\u011fin Bak\u0131rk\u00f6y taraf\u0131nda veya havaalan\u0131n\u0131 ge\u00e7tikten sonraki alanlarda olabilir. G\u00f6kdelenlerin B\u00fcy\u00fckdere Caddesi’nde yo\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131 da do\u011fru bulmuyorum. O istikametteki geli\u015fmenin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilemiyor. Buna kar\u015f\u0131y\u0131m, olmamas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n
Mimarlar Odas\u0131 \u0130stanbul Subesi: Soyut olarak g\u00f6kdelenlere de\u011fil, halk\u0131n zarar\u0131na ve uluslararas\u0131 tekellerin yarar\u0131na kentin kimli\u011fini yok eden g\u00f6kdelenlere kar\u015f\u0131, Mimarlar Odas\u0131 \u0130stanbul B\u00fcy\u00fckkent \u015eubesinin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadele, mimar ve m\u00fchendis kesiminin d\u0131\u015f\u0131nda da geni\u015f bir halk kesiminin sempati ve deste\u011fi ile kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stanbul kenti, devasa g\u00f6kdelenlerin g\u00f6lgesinde sefalet ve her t\u00fcrden yozla\u015fman\u0131n ya\u015fandi\u011fi Singapur, Hong Kong, Beyrut gibi ticaret merkezleri haline getirilmemelidir. \u0130stanbul, do\u011fa ve k\u00fclt\u00fcrel zenginli\u011fi ve binlerce y\u0131ll\u0131k tarihsel kimli\u011fi ile ‘g\u00f6kdelen kent’ de\u011fil, k\u00fclt\u00fcr kent’ olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Mimarlar Odas\u0131 \u0130stanbul \u015eubesi’nin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ve yak\u0131nda \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 \u0130stanbul’un Gelece\u011fi ve G\u00f6kdelenler’ adl\u0131 kitapta bu t\u00fcr yap\u0131larla ilgili olarak \u00e7e\u015fitli ki\u015filerin g\u00f6r\u00fc\u015fleri de \u015f\u00f6yle:<\/p>\n\n\n\n
Robert Sovel Do\u011fay\u0131 anlamak, onunla uyum i\u00e7inde ya\u015famak yerine onun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yenerek, h\u00e2kim olma \u00e7abas\u0131 i\u00e7indeyiz. G\u00f6kdelenler bu h\u00e2kimiyetin simgesi gibidir. E\u011fer bug\u00fcnk\u00fc g\u00f6kdelenleri bir u\u00e7a\u011fa benzetirsek, yar\u0131nkileri uzay gemisi olarak tan\u0131mlamak ola\u011fand\u0131r. E\u011fer i\u00e7imizdeki y\u00fckselme arzusunu yenemiyorsak k\u0131sa s\u00fcre de olsa zirveye ula\u015fma zevkimizi tatmin edebiliriz.<\/p>\n\n\n\n
Doruk Pamir (Taksim Suzer Otel’in proje m\u00fcellifi) \u00c7a\u011fda\u015f gereksinmeler s\u0131k s\u0131k b\u00fcy\u00fck metrajl\u0131 yap\u0131lar istemektedir. \u0130stanbul’da ise bu tip yap\u0131lar y\u00fckselemediklerinden do\u011fal olarak taban oturma alanlar\u0131 \u015fi\u015firilmi\u015ftir. Bunun sonucunda da yap\u0131lar aras\u0131ndaki ye\u015fil ve a\u00e7\u0131k kent alanlar\u0131 yava\u015f yava\u015f yok olmu\u015f ve yeni \u0130stanbul’un silueti geleneksel dikey vurgulardan yoksun, t\u0131knaz ve hantal bloklar haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Barbaros Bulvar\u0131’nda bulunan, Yeditepe Otel ve \u0130\u015f Merkezi olarak da bilinen Conrad Hotel’in kaba in\u015faat\u0131 toplam in\u015faat alan\u0131 22.5 bin metrekare. Kimileri g\u00f6kdelenlerin \u00e7evreyle b\u00fct\u00fcnle\u015fmedikleri, insan \u00fczerinde olumsuz psikolojik etkisi bulundu\u011funu \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. Kimileri de iyi tasarlanm\u0131\u015f bir yap\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli yararlar getirece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. (Foto\u011fraf: MUHARREM AYDIN)<\/em><\/p>\n\n\n\n
<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n 20 Eyl\u00fcl 1991 Sayfa 1<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kentin de\u011fi\u015fik b\u00f6lgelerinde y\u00fckselen g\u00f6kdelenlerin in\u015faat alanlar\u0131 2 milyon metrekareyi buluyor. Odakule, Sheraton, The Marmara, Harbiye Orduevi binalar\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131yla g\u00f6kdelenlerle tan\u0131\u015fan \u0130stanbul, bug\u00fcnlerde yap\u0131m\u0131 s\u00fcren 40’a yak\u0131n ‘dev’ bina ile 2000’li y\u0131llara ‘g\u00f6kdelenkent’ olarak girmeye haz\u0131rlan\u0131yor. M\u0131s\u0131r piramitleri, Mezopotamya ve Orta Amerika ziguratlar\u0131, Roma Bizans haberle\u015fme kulelerinin yery\u00fcz\u00fcnde y\u00fckselmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde insano\u011flu daha \u00f6nce g\u00f6rmedi\u011fi bu y\u00fcksek yap\u0131lar\u0131 sanat ve dehan\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak g\u00f6r\u00fcyordu. \u00c7ok katl\u0131 binalar\u0131n y\u00fckselmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda ise bu yap\u0131larla ilgili iki farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f belirdi. Baz\u0131 ki\u015filer, g\u00f6kdelenleri “cesaret ve at\u0131lganl\u0131\u011f\u0131n simgesi” olarak g\u00f6r\u00fcrken ba\u015fka bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re bu t\u00fcr yap\u0131lar “\u0130nsan hayat\u0131n\u0131 tehdit eden<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":65103,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1318],"tags":[1321],"class_list":["post-65463","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-remzi-gokdag-cumhuriyet-haber-arsivi-1991","tag-1321"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65463","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65463"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65463\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/media\/65103"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=65463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=65463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/lh3.googleusercontent.com\/pw\/AMWts8DhKtQthR4Dza7ngylTVgl2U-fBnkCHbvu3gU3e1_U4PtyF-Weh95La6SFTZMHifFtc-3A4AXryqKAScmX8YPAfkl9G1U7fRXQRrcHcsbOur3IM4idEyRmEqeWf-FV9zlSdeRqZVCoWG7dBKlobvRP-8g=w907-h947-no?authuser=1\" "\\"\\"")