{"id":65,"date":"2002-12-28T07:37:26","date_gmt":"2002-12-28T04:37:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.remgo.com\/11\/?p=65"},"modified":"2025-08-29T14:56:25","modified_gmt":"2025-08-29T11:56:25","slug":"cinin-uygur-turklerine-uyguladigi-baski-artiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/cinin-uygur-turklerine-uyguladigi-baski-artiyor\/","title":{"rendered":"\u00c7in\u2019in Uygur T\u00fcrklerine uygulad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131 art\u0131yor."},"content":{"rendered":"\n<p>Ter\u00f6rle m\u00fccadelede 11 Eyl\u00fcl bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131yd\u0131. Sadece ABD i\u00e7in de\u011fil, ter\u00f6r belas\u0131ndan nasibini alan pek\u00e7ok \u00fclke 11 Eyl\u00fcl\u2019den sonra m\u00fccadelelerini daha \u2018inan\u00e7l\u0131\u2019 s\u00fcrd\u00fcrmeye, ter\u00f6r\u00fc ezebilmek amac\u0131yla kendilerini rahats\u0131z eden baz\u0131 unsurlar\u0131 yok etmek i\u00e7in dozu artt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fccadelelerine daha s\u0131k\u0131 sar\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. \u00ddnsan haklar\u0131 kalkan\u0131na tak\u0131lan kendi i\u00e7 sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek i\u00e7in 11 Eyl\u00fcl ka\u00e7\u0131r\u0131lmamas\u0131 gereken bir f\u0131rsatt\u0131 bu rejimler i\u00e7in. Bu f\u0131rsat\u0131 kendi i\u00e7 politikalar\u0131na uydurup insan haklar\u0131 engelini a\u015fan ancak uluslararas\u0131 kamuoyunun dikkatlerinden kurtulamayan bu \u00fclkelerden biri de \u00c7in.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkedeki m\u00fcsl\u00fcman Uygur T\u00fcrkleri \u00fczerinde devletin y\u0131llard\u0131r s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bask\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n yak\u0131ndan bildi\u011fi bir ger\u00e7ek. Bu bask\u0131s\u0131n\u0131 11 Eyl\u00fcl\u2019den sonra hissedilir bir \u015fekilde artt\u0131ran \u00c7in, resmi yetkililerce ter\u00f6rist damgas\u0131 vurulan Uygur T\u00fcrklerinin ba\u015f\u0131n\u0131 ezmek i\u00e7in yakalad\u0131\u011f\u0131 f\u0131rsat\u0131 ka\u015f\u0131rmama \u00e7abas\u0131nda. Ancak bu bask\u0131y\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinin tepkisini yava\u015flatmak ve kendi tezini d\u00fcnyaya duyurmak i\u00e7in g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir \u00e7aba sarfetti\u011fi de bir ger\u00e7ek.<\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131 kamuoyunun g\u00f6sterdi\u011fi tepkilerden rahats\u0131z olsa gerek Pekin y\u00f6netimi ge\u00e7ti\u011fimiz pazartesi g\u00fcn\u00fc \u00fclkede bulunan yabanc\u0131 bas\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinin temsilcilerine 10 sayfadan olu\u015fan bir rapor sundu. Raporda Uygur T\u00fcrklerinden \u2018Ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 ter\u00f6ristler\u2019 olarak bahsedildi, son 12 y\u0131lda 162 ki\u015finin radikal dinci \u00f6rg\u00fctler taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc belirtidi. Raporu alan gazeteciler \u00c7in\u2019in y\u0131llard\u0131r ad\u0131 ge\u00e7en b\u00f6lgedeki yerel halka uygulad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131dan habersiz de\u011fillerdi, ve yetkililere bu bask\u0131 ile ilgili y\u00f6nelttikleri sorulara \u2018gerici ve feodal fikirleri \u00f6nlemeye y\u00f6nelik ruhsal uygarla\u015fma \u00f6nlemleri\u2019 yan\u0131t\u0131n\u0131 ald\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in\u2019in insan haklar\u0131n\u0131 ihlale ne kadar m\u00fcsait bir yap\u0131ya sahip oldu\u011funu bilen gazeteciler kendi \u00fclkelerine ge\u00e7tikleri haberlerde Uygur T\u00fcrkleri ile ilgili haz\u0131rlanan resmi rapora baz\u0131 dip notlar da eklemeyi ihmal etmediler. Bat\u0131 kamuoyu zaten \u00c7in\u2019in resmi raporundan \u00e7ok, Uygur T\u00fcrklerinin \u00f6zellikle 11 Eyl\u00fcl\u2019den sonra u\u011frad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131larla ilgili bu dip notlarla ilgiliydi. \u00c7in\u2019de g\u00f6rev yapan yabanc\u0131 bas\u0131n \u00f6rg\u00fctlerinin d\u00fcnyaya duyurdu\u011fu haberlerde \u00f6zellikle 11 Eyl\u00fcl sonras\u0131 devletin \u2018Do\u011fu T\u00fcrkistan B\u00f6lgesi\u2019nde ya\u015fayan Uygur T\u00fcrklerine uygulad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131lar bir kez daha g\u00fcndeme getirildi. Bu bask\u0131lar\u0131n kayna\u011f\u0131nda hakl\u0131n dini geleneklerini uygulamay\u0131 yasaklayan yeni bir genelge yat\u0131yor. Pekin y\u00f6netimi 11 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn hemen sonras\u0131nda yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 genelgeyle, ABD\u2019de ya\u015fanan sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n bir benzerinin kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fanabilece\u011fini gerek\u00e7e g\u00f6stererek, Uygurlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Sincan b\u00f6lgesindeki b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u011f\u00fcn, cenaze, s\u00fcnnet, ev ta\u015f\u0131ma t\u00f6renlerini ve hatta her t\u00fcr k\u00fcpenin tak\u0131lmas\u0131n\u0131 yasaklad\u0131. Ayr\u0131ca h\u00fck\u00fcmetin ald\u0131\u011f\u0131 bir kararla b\u00f6lgenin n\u00fcfus dengesini Uygurlar\u0131n aleyhine de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in \u00fclkenin di\u011fer b\u00f6lgelerinden buraya \u00c7inli n\u00fcfus kayd\u0131r\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD Ba\u015fkan\u0131 Bush\u2019un \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki ay Pekin\u2019e yapaca\u011f\u0131 resmi ziyaret \u00f6ncesi uluslararas\u0131 kamuoyunu g\u00fcndemine oturan Uygur T\u00fcrklerine uygulanan bask\u0131 konusunun \u00c7in Devlet Ba\u015fkan\u0131 Zemin\u2019in ABD ba\u015fkan\u0131n\u0131 ikna etmekte zorlanmayaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor. Ter\u00f6rle m\u00fccadele r\u00fczgar\u0131n\u0131n esti\u011fi bir d\u00f6nemde Bush\u2019un konuyu \u00c7in\u2019in i\u00e7 sorunu olarak de\u011ferlendirece\u011fine kesin g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131l\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ter\u00f6rle m\u00fccadelede 11 Eyl\u00fcl bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131yd\u0131. Sadece ABD i\u00e7in de\u011fil, ter\u00f6r belas\u0131ndan nasibini alan pek\u00e7ok \u00fclke 11 Eyl\u00fcl\u2019den sonra m\u00fccadelelerini daha \u2018inan\u00e7l\u0131\u2019 s\u00fcrd\u00fcrmeye, ter\u00f6r\u00fc ezebilmek amac\u0131yla kendilerini rahats\u0131z eden baz\u0131 unsurlar\u0131 yok etmek i\u00e7in dozu artt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fccadelelerine daha s\u0131k\u0131 sar\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. \u00ddnsan haklar\u0131 kalkan\u0131na tak\u0131lan kendi i\u00e7 sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek i\u00e7in 11 Eyl\u00fcl ka\u00e7\u0131r\u0131lmamas\u0131 gereken bir f\u0131rsatt\u0131 bu rejimler i\u00e7in. Bu f\u0131rsat\u0131 kendi i\u00e7 politikalar\u0131na uydurup insan haklar\u0131 engelini a\u015fan ancak uluslararas\u0131 kamuoyunun dikkatlerinden kurtulamayan bu \u00fclkelerden biri de \u00c7in. \u00dclkedeki m\u00fcsl\u00fcman Uygur T\u00fcrkleri \u00fczerinde devletin y\u0131llard\u0131r s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bask\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n yak\u0131ndan bildi\u011fi bir ger\u00e7ek. Bu bask\u0131s\u0131n\u0131 11 Eyl\u00fcl\u2019den sonra<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56777,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[40,162],"class_list":["post-65","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-radikal","tag-abd","tag-radikal"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56777"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=65"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=65"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}