{"id":57082,"date":"2018-09-10T15:55:52","date_gmt":"2018-09-10T12:55:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.remgo.com\/11\/?p=57082"},"modified":"2026-01-16T12:28:04","modified_gmt":"2026-01-16T09:28:04","slug":"gazeteci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/gazeteci\/","title":{"rendered":"Gazeteci"},"content":{"rendered":"\n

Ve kavga bitti\u011fi zaman
Ne \u00e7iftlik sahibi oldu ne apartman
Kavgadan \u00f6nce Kartal’da bah\u00e7\u0131vand\u0131
Kavgadan sonra Kartal’da bah\u00e7\u0131van<\/em><\/span><\/p>\n\n\n\n

Naz\u0131m Hikmet<\/em><\/span><\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcnlerde Cumhuriyet’te yine f\u0131rt\u0131nalar kopuyor. Ortal\u0131k toz duman… Bu karma\u015fada yaz\u0131lanlar\u0131, hakaretleri, karalamalar\u0131 hayretler i\u00e7inde okuyorum. Gelenler gidenleri, ya da gidenler gelenleri de\u011fil, s\u0131kl\u0131kla Cumhuriyet’le uzaktan yak\u0131na ilgisi olmayanlar, Cumhuriyet’in felsefesini anlayamayanlar gazete ve y\u00f6netimi bombal\u0131yor, ate\u015f p\u00fcsk\u00fcr\u00fcyor. Bug\u00fcne dek ad\u0131n\u0131 Cumhuriyet’le birlikte anamayaca\u011f\u0131n\u0131z ki\u015filer gazetenin miras\u0131 \u00fcst\u00fcnde tepinip duruyor. Sosyal medyan\u0131n kurallar\u0131 anla\u015f\u0131lan b\u00f6yle i\u015fliyor. Ne kadar hakaret o kadar “like”, ne kadar k\u00fcf\u00fcr o kadar “retweet” durumu…<\/p>\n\n\n\n

Kim do\u011fruyu s\u00f6yl\u00fcyor, kim at\u0131p tutuyor anlamak bizler i\u00e7in kolay ama neler olup bitti\u011fini kavramaya \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u015fi zor.<\/p>\n\n\n\n

Vak\u0131f tart\u0131\u015fmalar\u0131 konusunu merak edenler bug\u00fcne dek yaz\u0131lm\u0131\u015f en titiz ve objektif yaz\u0131y\u0131 buradan<\/a> okuyabilir.<\/p>\n\n\n\n

Gazetede bug\u00fcn ya\u015fananlar\u0131 anlamak i\u00e7in 5 Kas\u0131m 1991\u2019de ba\u015flayan, 1992’de sonu\u00e7lanan kavgay\u0131 da hat\u0131rlamakta fayda var. \u00d6zgen Acar’\u0131n yaz\u0131s\u0131<\/a> o depremi \u00f6zetliyor. O d\u00f6nemi ba\u015ftan sona ya\u015fayan eski bir Cumhuriyet \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olarak bildi\u011fim ve \u00f6\u011frendi\u011fim en \u00f6nemli ders \u015fu:<\/p>\n\n\n\n

Biz \u00e7al\u0131\u015fanlar, y\u00f6neticiler, gazeteye eme\u011fi ge\u00e7en herkes gelip ge\u00e7ici, aslolan Cumhuriyet. Bunun i\u00e7in gereken fedakarl\u0131klar  zaman\u0131nda yap\u0131ld\u0131, bundan sonra da yap\u0131lacak. M\u00fcdahalelerle yolundan sapt\u0131r\u0131lmak istense de Cumhuriyet kuruldu\u011fu felsefede yay\u0131n\u0131na devam edecek. Bunu de\u011fi\u015ftirmek isteyenler ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de unutulup gidecek.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn gazeteye d\u00f6nen ekip b\u00fcy\u00fck bir enkaz devrald\u0131. Benzer durum 1992’de de ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. O g\u00fcnk\u00fc kadro krizi a\u015fmay\u0131 ba\u015fard\u0131. \u015eimdi o g\u00fcnleri ya\u015fayanlar\u0131n benzer \u00e7abalar\u0131yla ve en \u00f6nemlisi okur deste\u011fiyle bu kriz de atlat\u0131lacak.<\/p>\n\n\n\n

Fabrika ayarlar\u0131na d\u00f6nen Cumhuriyet’in yolu a\u00e7\u0131k olsun…<\/p>\n\n\n\n

Ar\u015fivde U\u011fur Mumcu’nun 3 May\u0131s 1992’de yazd\u0131\u011f\u0131 “Gazeteci”<\/strong> ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131n\u0131 buldum. Mesle\u011fin \u00e7amura bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu g\u00fcnlere \u00f6rnek olabilir, ayn\u0131 zamanda 1991 kavgas\u0131n\u0131 hat\u0131rlamayanlara yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/em><\/p>\n\n\n\n

***<\/strong><\/p>\n\n\n\n

GAZETEC\u0130<\/p>\n\n\n\n

Gazeteciyi nas\u0131l tan\u0131mlars\u0131n\u0131z? Kimdir gazeteci, ne yapar? \u0130\u015flevi nedir? Gazeteci, her konuda fikir ileri s\u00fcren, her \u015feyi bilen insan demek midir? Hay\u0131r. Nereden bilecek gazeteci her \u015feyi?
Ben kendime g\u00f6re bir tan\u0131m yapay\u0131m:
– Gazeteci, haber ve bilgi kayna\u011f\u0131na en \u00e7abuk ula\u015fan ve bu kaynaklardan edindi\u011fi bilgi ve haberleri okurlara sunan insan demektir.
Gazetecinin bu g\u00f6revini yapabilmesi i\u00e7in habere, olaya, olguya, belgeye ve bilgiye dayal\u0131 yaz\u0131lar yazmas\u0131 gerekir. Bunun i\u00e7in de gazetecinin g\u00fcvenilir ki\u015fi olmas\u0131 zorunludur. S\u0131r saklayan, haber ve bilgi kayna\u011f\u0131n\u0131 gizlemesini bilen, gerekti\u011finde h\u00fck\u00fcmetlere ve g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015fmay\u0131 g\u00f6ze alan insan, gazetecidir.
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde sar\u0131 bas\u0131n kartlar\u0131n\u0131n ard\u0131na gizlenip devlet kap\u0131lar\u0131nda ve belediyelerde “ihale takip eden”, bankalardan ald\u0131klar\u0131 kredilerle milyarlar vuran, d\u00fczmece belgelerle gazetelerini ve devleti doland\u0131ranlar da var.
Hem bunlar var, hem Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’ndaki “mabeyn katipleri” gibi, gazetecilik ad\u0131na h\u00fck\u00fcmetlere, konutlara ve k\u00f6\u015fklere tutanak katiplikleri yapanlar da!
T\u00fcrkiye’de gazete okuru say\u0131s\u0131 da pek parlak bir grafik \u00e7izmiyor. Okur say\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fcnya \u00f6l\u00e7eklerine vurdu\u011funuz zaman, i\u00e7 karart\u0131c\u0131 tablolar ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorsunuz. UNESCO, bir \u00fclkenin geli\u015fmi\u015f say\u0131labilmesi i\u00e7in her 1000 ki\u015fiden 100 ki\u015finin gazete okuru olmas\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc getiriyor. Bizde bu say\u0131, binde 58’dir.
Bu oran \u0130ngiltere’de binde 373, Danimarka’da 360, Almanya’da 342. Fransa’da 179, \u0130talya’da 146 ve kom\u015fumuz Yunanistan’da da binde 133’t\u00fcr.
\u00dcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck, T\u00fcrk bas\u0131n\u0131 “tekelcilik” tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. \u0130ngiltere’de, sahip de\u011fi\u015ftirecek bir gazetenin tiraj\u0131 500 bini ge\u00e7iyorsa, sat\u0131\u015f i\u015flemleri “Monopolies and Mergers Commission” adl\u0131 komisyonca onanmadan kesinle\u015fmez. Almanya’da “Federal Kartel Dairesi”, y\u0131ll\u0131k 25 milyon markl\u0131k i\u015f yapan b\u00fct\u00fcn \u015firketleri oldu\u011fu gibi, devredilecek bu gazete i\u015fletmelerini de denetler.
Fransa’da 1986 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan “Bas\u0131n\u0131n Yasal Rejiminde Reform” adl\u0131 yasa, bir y\u0131l i\u00e7inde toplam tiraj\u0131n y\u00fczde 30’unu ge\u00e7en gazetelerin sat\u0131\u015f i\u015flemleri ile ilgili kay\u0131tlay\u0131c\u0131 kurallar getirmi\u015ftir. ABD’de “Federal Communications Commission”, bir b\u00fcy\u00fck yay\u0131n organ\u0131n\u0131n, ayn\u0131 alandaki bir yay\u0131n kurulu\u015funu almas\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015ft\u0131r.
T\u00fcrkiye’de bu konuda hi\u00e7bir kural yok; gazete dergi ve televizyon kanallar\u0131 ile tam bir tekelle\u015fme s\u00fcrecine giriyoruz.
“Star 1” devlet deste\u011fi ile a\u00e7\u0131k\u00e7a Anayasaya ve yasalara ayk\u0131r\u0131 olarak yay\u0131n yap\u0131yor. B\u00f6ylece, yay\u0131n ve reklam d\u00fcnyas\u0131nda “haks\u0131z rekabet” devlet eliyle yarat\u0131l\u0131yor.
B\u00f6yle bir ortamda Cumhuriyet gazetesinden, bir grup arkada\u015f\u0131m\u0131zla birlikte ayr\u0131lma zorunlulu\u011fu duymu\u015ftum. Cumhuriyet gazetesinden i\u00e7i kan a\u011flaya a\u011flaya ayr\u0131lanlar\u0131n, emeklerinden ba\u015fka ge\u00e7im kaynaklar\u0131 yoktu. Hi\u00e7birinin bankada birikmi\u015f paras\u0131 da yoktu. Ayr\u0131l\u0131rken de hi\u00e7bir yasal hakk\u0131m\u0131z verilmemi\u015fti. Ayr\u0131lan arkada\u015flar aram\u0131zda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplant\u0131da “1 \u015eubat g\u00fcn\u00fcne kadar beklemeye”, daha sonra da herkesin kendi yolunu se\u00e7mesine karar vermi\u015ftik.
Bu arada, bin bir engele kar\u015f\u0131n Cumhuriyet gazetesini ya\u015fatabilmek i\u00e7in gazeteye yeni sermaye ve yeni ortak arama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 da s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorduk.
Milliyet gazetesi, haber \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve yorum \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ilkelerini ama\u00e7 bilmi\u015f bir “d\u00fc\u015f\u00fcnce forumu”ydu. Milliyet gazetesi, bu g\u00fc\u00e7 g\u00fcnlerimizde bana ve arkada\u015flar\u0131ma kucak a\u00e7t\u0131. \u00dc\u00e7 ayd\u0131r, Milliyet gazetesinde kar\u0131nca karar\u0131nca, olaya, habere, belgeye ve bilgiye dayanan yaz\u0131lar yazmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Bunda ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131m, bilemiyorum.
Bu \u00fc\u00e7 ayda, Milliyet gazetesinin \u00e7a\u011fda\u015f anlam\u0131 ile tam bir “gazetecilik ortam\u0131” oldu\u011funu, bu ortam\u0131n g\u00fcven duygusuna dayal\u0131 arkada\u015fl\u0131k ve dostluk ili\u015fkileri ile geli\u015fti\u011fini, gazetelerde hep yak\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131z “tek adam y\u00f6netimleri” yerine; gazetenin, haber zenginli\u011fi ve yorum \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne dayanan demokratik ve \u00e7a\u011fda\u015f bir anlay\u0131\u015f ile y\u00f6netildi\u011fini ya\u015fayarak g\u00f6rd\u00fcm.
Cumhuriyet gazetesini dramatik ser\u00fcvene sokan grup, gazeteyi milyarl\u0131k bor\u00e7 bata\u011f\u0131na s\u00fcr\u00fckleyip ka\u00e7t\u0131ktan sonra benim g\u00f6revim, g\u00fc\u00e7 durumda olan eski gazeteme ko\u015fmakt\u0131r.
Milliyet gazetesinden bu nedenle ayr\u0131l\u0131yorum. Umar\u0131m, beni anlay\u0131\u015fla kar\u015f\u0131lars\u0131n\u0131z.
Naz\u0131m Hikmet’in en \u00e7ok sevdi\u011fim \u015fiirlerinden biri “Ve kavga bitti\u011fi zaman \/ Ne \u00e7iftlik sahibi oldu ne apartman \/ Kavgadan \u00f6nce Kartal’da bah\u00e7\u0131vand\u0131 \/ Kavgadan sonra Kartal’da bah\u00e7\u0131van” diye biter.
Cumhuriyet gazetesindeki “kavgadan sonra” ben, yine eski g\u00f6revime kald\u0131\u011f\u0131m yerden devam edece\u011fim. Bor\u00e7 bata\u011f\u0131na sokulan ve tiraj\u0131 40 binlere inen gazetede, ellerimize dikenler de batsa, g\u00f6revimiz; okurlar\u0131m\u0131za, yediveren ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k g\u00fcllerini sunmakt\u0131r.
Binlerce te\u015fekk\u00fcrler, ho\u015f\u00e7a kal\u0131n…<\/p>\n\n\n\n

UGUR MUMCU(Milliyet, 3 May\u0131s 1992)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ve kavga bitti\u011fi zamanNe \u00e7iftlik sahibi oldu ne apartmanKavgadan \u00f6nce Kartal’da bah\u00e7\u0131vand\u0131Kavgadan sonra Kartal’da bah\u00e7\u0131van Naz\u0131m Hikmet Bug\u00fcnlerde Cumhuriyet’te yine f\u0131rt\u0131nalar kopuyor. Ortal\u0131k toz duman… Bu karma\u015fada yaz\u0131lanlar\u0131, hakaretleri, karalamalar\u0131 hayretler i\u00e7inde okuyorum. Gelenler gidenleri, ya da gidenler gelenleri de\u011fil, s\u0131kl\u0131kla Cumhuriyet’le uzaktan yak\u0131na ilgisi olmayanlar, Cumhuriyet’in felsefesini anlayamayanlar gazete ve y\u00f6netimi bombal\u0131yor, ate\u015f p\u00fcsk\u00fcr\u00fcyor. Bug\u00fcne dek ad\u0131n\u0131 Cumhuriyet’le birlikte anamayaca\u011f\u0131n\u0131z ki\u015filer gazetenin miras\u0131 \u00fcst\u00fcnde tepinip duruyor. Sosyal medyan\u0131n kurallar\u0131 anla\u015f\u0131lan b\u00f6yle i\u015fliyor. Ne kadar hakaret o kadar “like”, ne kadar k\u00fcf\u00fcr o kadar “retweet” durumu… Kim do\u011fruyu s\u00f6yl\u00fcyor, kim at\u0131p tutuyor anlamak bizler i\u00e7in kolay ama neler olup bitti\u011fini<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":57083,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[161],"class_list":["post-57082","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notlar","tag-cumhuriyet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57082"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57082\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/media\/57083"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}