{"id":48,"date":"1998-05-25T11:12:00","date_gmt":"1998-05-25T08:12:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.remgo.com\/11\/?p=48"},"modified":"2023-02-23T16:52:00","modified_gmt":"2023-02-23T13:52:00","slug":"tvde-siddet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/tvde-siddet\/","title":{"rendered":"TV’de \u015fiddet"},"content":{"rendered":"\n

Ekranlardan f\u0131\u015fk\u0131ran \u015fiddet \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n k\u00f6rpe ruhlar\u0131n\u0131 sakatl\u0131yor, kimi zaman \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanan davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131na neden oluyor. Aileler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 koruyam\u0131yor, RT\u00dcK seyirci… Kanaat \u00f6nderleri reklam verenleri g\u00f6reve \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Adam televizyon st\u00fcdyosunda tavana ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 ilme\u011fi boynuna ge\u00e7irdi ve kendini bo\u015flu\u011fa b\u0131rakt\u0131; ipin ucunda sallan\u0131yordu \u015fimdi. Bu b\u00f6yle bir s\u00fcre devam etti; sonra onu indirdiler. Adam dipdiri, ayaktayd\u0131. Zaten amac\u0131 intihar etmek de\u011fildi. Bir \u015fovdu bu… Onu ke\u015ffeden \u00f6zel bir televizyon kanal\u0131n\u0131n gece haberlerinin konu\u011fuydu adam. As\u0131l\u0131p da \u00f6lmeyen adam\u0131n “mucize”si ekranlara ta\u015f\u0131nd\u0131. Ratingler artt\u0131. Resim se\u00e7ici s\u0131k s\u0131k gen\u00e7 haber sunucusunun keyifli y\u00fcz\u00fcn\u00fc getirdi ekrana.<\/p>\n\n\n\n

Kendini as\u0131p da \u00f6lmeyen adam\u0131 izleyenler aras\u0131nda 11 ya\u015f\u0131nda bir \u00e7ocuk da vard\u0131. Yalova’daki evlerinde, bir k\u0131\u015f gecesi izledi\u011fi bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler kan\u0131na girdi: “Ben de yapar\u0131m” dedi i\u00e7inden. Ders \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek odas\u0131na \u00e7ekildi. O gece belki de bir ba\u015fka “kahraman” bir ba\u015fka televizyon program\u0131nda elindeki \u015fi\u015fleri yana\u011f\u0131na bat\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n

Kaan, evde buldu\u011fu bir ipi ranzas\u0131na ba\u011flad\u0131, boynuna ge\u00e7irdi. Ve kendini bo\u015flu\u011fa b\u0131rakt\u0131. Nefes alamad\u0131, kurtulmak i\u00e7in \u00e7\u0131rp\u0131nd\u0131 ama olmad\u0131. Bir s\u00fcre sonra odaya giren karde\u015fi Gaye, a\u011fabeyinin cans\u0131z cesediyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u015eiddetin her t\u00fcrl\u00fcs\u00fcn\u00fcn rating u\u011fruna kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sorumsuz, sayg\u0131s\u0131z televizyon yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 bu sefer bir \u00e7ocu\u011fu \u00f6l\u00fcme s\u00fcr\u00fckleyen k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 rol\u00fcn\u00fc oynam\u0131\u015ft\u0131. Kaan vakas\u0131 ekranlardaki \u015fiddetin \u00e7ocuklar \u00fczerindeki etkisinin \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u00f6rne\u011fi oldu.<\/p>\n\n\n\n

\u015eiddet k\u00fclt\u00fcr\u00fc<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Haber programlar\u0131, filmler ve \u00e7izgi filmler \u00e7ocuklar\u0131n k\u00f6rpe bilincini \u015fiddet bombard\u0131man\u0131na tutuyor. Televizyonla yat\u0131p televizyonla kalkan zaman\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 bu \u015fiddet g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinden \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde etkileniyorlar. Kaan \u00f6rne\u011finde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi \u00fczerlerinde deneyebiliyorlar ekranda g\u00f6rd\u00fcklerini. Ya da \u015fiddeti kan\u0131ksam\u0131\u015f, insanlar aras\u0131ndaki ili\u015fkiler de ba\u015fvurulmas\u0131 ola\u011fan sayan bireyler olarak yeti\u015fiyorlar. \u015eiddetin k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle a\u015f\u0131lan\u0131yorlar… Kaba g\u00fc\u00e7le istenilenin elde edilebilece\u011fini me\u015frula\u015ft\u0131ran y\u0131k\u0131c\u0131, anti-demokratik bir k\u00fclt\u00fcr bu…<\/p>\n\n\n\n

Televizyonda \u015fiddetin \u00e7ocuk bilincindeki zararl\u0131 etkisi \u0130stanbul \u00dcniversitesi \u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim g\u00f6revlilerinden Do\u00e7. Dr. Nurdo\u011fan Rigel’in bu konudaki yak\u0131n tarihli bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n sonucunda da ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Do\u00e7. Rigel, \u00e7ocuklardan televizyonda izledikleri haberlerin resmini \u00e7izmelerini istemi\u015f. Sonu\u00e7 hayli d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc… \u00c7ocuklar sadece kan, b\u0131\u00e7ak, ceset, trafik kazas\u0131 ve sava\u015f resimleri yapm\u0131\u015flar. Olumlu anlam i\u00e7eren tek bir resim \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f ortaya. Sonu\u00e7lar baz\u0131 televizyon kurulu\u015flar\u0131na bildirdi\u011finde ise hi\u00e7 de beklemedi\u011fi bir tepkiyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f. \u00d6nce “Rating alaca\u011f\u0131z ba\u015fka \u015fans\u0131m\u0131z yok” demi\u015fler ve kendisini “s\u0131r\u00e7a k\u00f6\u015fk’te oturmakla su\u00e7lam\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n

RT\u00dcK’\u00fcn ara\u015ft\u0131rmas\u0131. Radyo Televizyon \u00dcst Kurulu’nun (RTUK) bir ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re TV kanallar\u0131nda g\u00fcnde ortalama olarak, y\u00fcksek dozda \u015fiddet i\u00e7eren 20 film yay\u0131nlan\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rma 5 – 18 ya\u015f grubundaki \u00e7ocuk ve gen\u00e7lerin haftada ortalama 30 saat televizyon seyretti\u011fini ve bu kitlenin televizyon izledi\u011fi saatlerin de yeti\u015fkinlerle paralellik g\u00f6sterdi\u011fini ortaya koyuyor. \u00c7ocuklar a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak 17.00 – 21.00 saatleri aras\u0131nda televizyon kar\u015f\u0131s\u0131nda oluyor. Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re ekrandaki \u015fidder yabanc\u0131 sinema ve \u00e7izgi filmlerde yo\u011funla\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7ocuklar\u0131 bu gibi programlara kar\u015f\u0131 korumak ilk bak\u0131\u015fta anne – baban\u0131n g\u00f6revi olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Belli bir saatte \u00e7ocu\u011fu odas\u0131na kapat\u0131p oyuncaklar\u0131yla oynamaya zorlamak ise sar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar kolay olmuyor. \u015eiddetin ana unsurlardan biri oldu\u011fu T\u00fcrk televizyonlar\u0131nda bu t\u00fcr yay\u0131nlara rastlamak i\u00e7in \u00e7ocu\u011fun ge\u00e7 saatleri beklemesine de gerek yok asl\u0131nda. G\u00fcn boyu yay\u0131nlanan haberler bile en kanl\u0131 filmleri aratm\u0131yor. \u0130\u015fte bu noktada televizyonlar\u0131n sorumlulu\u011fu ba\u015fl\u0131yor. Ticari olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u015fiddeti ana unsur yapan programlar prim yap\u0131yor, kazand\u0131r\u0131yor ama “Her prim yapan \u015fey iyi midir?” sorusu da geliyor akla.<\/p>\n\n\n\n

Aileler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ekrandaki \u015fiddetten koruyam\u0131yor… Ekranda m\u00fcstehcen g\u00f6r\u00fcnt\u00fclere kar\u015f\u0131 \u00e7ok duyarl\u0131 olan RT\u00dcK nedense \u015fiddet i\u00e7eren programlara kar\u015f\u0131, bunlar\u0131n ge\u00e7 saatlerde yay\u0131nlanmas\u0131 gibi baz\u0131 \u00f6nlemler almaya zorlam\u0131yor kanallar\u0131.<\/p>\n\n\n\n

O zaman \u015fiddet i\u00e7eren programlar yay\u0131nlamakta \u0131srar eden TV kanallar\u0131 \u00fczerinde bask\u0131 unsuru olabilecek ba\u015fka bir g\u00fc\u00e7 geliyor akla: Reklam verenler…<\/p>\n\n\n\n

Reklam silah\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Televizyon kanallar\u0131n\u0131n temel gelir kayna\u011f\u0131 reklam. Bir milyar dolarl\u0131k reklam pastas\u0131ndan daha \u00e7ok pay kapabilmek i\u00e7in k\u0131yas\u0131ya bir rating m\u00fccadelesi s\u00fcr\u00fcp gidiyor TV kanallar\u0131 aras\u0131nda. Peki b\u00f6yle bir g\u00fcce sahip olan reklam d\u00fcnyas\u0131 \u015fiddete kar\u015f\u0131 bir giri\u015fimde bulunuyor mu?<\/p>\n\n\n\n

Reklam verenlerin \u00e7at\u0131 kurulu\u015fu “Reklam verenler Dernegi”nin televizyondaki \u015fiddetle ilgili baz\u0131 giri\u015fimleri var. Ancak bunlar panel d\u00fczenlemek, anket yapmak gibi faaliyetlerden \u00f6teye gidemiyor. Her f\u0131rsatta \u015fiddete kar\u015f\u0131 olduklar\u0131n\u0131 belirten bu kesim ekrandaki \u015fiddete kar\u015f\u0131 elindeki g\u00fcc\u00fc yeterince kullan\u0131m\u0131 \u0130leti\u015fim uzmanlar\u0131 televizyonlara reklam veren kurulu\u015flar\u0131n g\u00fc\u00e7lerini kullanmalar\u0131 halinde ekranlardaki \u015fiddet g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin azalabilece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde. Bat\u0131 \u00fclkelerinde zaman zaman g\u00f6r\u00fclen, \u015fiddet i\u00e7eren programlar reklam verenler taraf\u0131ndan boykot edilmesine T\u00fcrkiye’de rastlanm\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Reklam verenler Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 G\u00fcnd\u00fcz \u00d6zdemir \u015fiddetin toplumun ortak sorunu oldu\u011funu ve bunun t\u00fcm toplumsal kurulu\u015flarla ortakla\u015fa bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131larak \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gerekti\u011fini belirtiyor. Reklam verenin \u015fiddet i\u00e7eren programa sans\u00fcr koyan bir zihniyet i\u00e7inde olmamas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyen G\u00fcnd\u00fcz, televizyonun bir yans\u0131t\u0131c\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde.<\/p>\n\n\n\n

Oysa ileti\u015fim uzmanlar\u0131 farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Reklam verenlerin televizyonlar \u00fczerinde \u00e7ok \u00f6nemli bir g\u00fcce sahip oldu\u011funu belirten uzmanlar, gerekirse televizyondaki \u015fiddetin \u00f6nlenmesi konusunda etkili olabileceklerini belirtiyorlar.<\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcn bu tart\u0131\u015fma ortam\u0131nda ekrandaki \u015fiddet hayata yans\u0131maya devam ediyor ve bundan en \u00e7ok etkilenen \u00e7ocuklar oluyor. Zaman zaman yap\u0131lan kampanyalarla “\u015fiddete hay\u0131r” dense de rating sava\u015f\u0131nda bu sese kulak ve ren pek olmuyor, kan banyosunun sonu gelmiyor.<\/p>\n\n\n\n

Nail G\u00fcreli (T\u00fcrkiye Gazeteciler Cemiyeti ba\u015fkan\u0131)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“Reklam verenlerin sorumlulu\u011fu var”<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n

“\u00d6zellikle televizyonlar\u0131n toplum \u00fczerindeki g\u00fcc\u00fc dikkate al\u0131n\u0131rsa \u00e7ocuklara y\u00f6nelik \u015fiddet konusunda kendilerine b\u00fcy\u00fck sorumluluk d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu konu sadece T\u00fcrkiye’de de\u011fil b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u00f6nemli bir sorun ve bunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in uluslararas\u0131 televizyon s\u00f6zle\u015fmesi dahil \u00e7e\u015fitli uygulamalar yap\u0131l\u0131yor. Ama buna T\u00fcrkiye’de uyulmuyor. Rating kayg\u0131s\u0131 \u00f6ne ge\u00e7iyor ve sorumsuz yay\u0131nlara tan\u0131k oluyoruz. Televizyonlar, ratinglere endeksli de\u011ferlendirmelerini \u00e7ocuklara y\u00f6nelik yay\u0131nlardan sak\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bunu bir\u00e7ok televizyon kanal\u0131nda g\u00f6remiyoruz, genelleme yapmak yanl\u0131\u015f olur ama durum bu. Reklam verenlerin de bu konuda sorumlulu\u011fu vard\u0131r. Bu programlar\u0131n ratingine kat\u0131larak destek Almanya’da kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m bir panelde, bir firma yetkilisi g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinde \u015fiddete yer veren kanallara reklam vermeme karan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak bunu T\u00fcrkiye’de uygulamalar\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n

Bu uygulama sans\u00fcr de\u011fildir. \u015eiddet olarak konuyu s\u0131n\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ve tan\u0131m\u0131n\u0131 net olarak koydu\u011funuzda meslek eti\u011finin de dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekir. Keyfiyet olmadan uluslararas\u0131 kurallara uygun olarak yap\u0131labilir. Bunun sans\u00fcre d\u00f6n\u00fc\u015fme tehlikesi de var ama konuyu belirli bir \u00e7er\u00e7evede s\u0131n\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda sans\u00fcr olarak alg\u0131lanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Burada e\u011fitim \u00e7ok \u00f6nemli. Bir taraftan da uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeleri uygulayacak RT\u00dcK’\u00fcn de aktif olmas\u0131 gerekiyor.”<\/p>\n\n\n\n

Haluk \u015eahin (Kanal D Haber Koordinat\u00f6r\u00fc)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

“Reklam verenler protesto etsin”<\/em><\/p>\n\n\n\n

“Televizyonda \u015fiddet i\u00e7eren programlar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131nda her kesime b\u00fcy\u00fck g\u00f6revler d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemleriyle uygulanabilir. Yasalarla \u00e7e\u015fitli d\u00fczenlemeler yap\u0131labilir, otokontrol ile yay\u0131nc\u0131lar kendilerini denetleyebilir, t\u00fcketici bask\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilir ya da reklam veren kurulu\u015flar \u015fiddet i\u00e7eren programlan protesto edebilir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc se\u00e7enek en etkin y\u00f6ntemdir. Reklam verenler \u00e7ocuklar\u0131n televizyon seyrettikleri saatlere reklam verip vermeme konusunda etkili olabilirler. Bu d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131nda uygulanan bir y\u00f6ntem. \u00d6zel rekabete dayanan bir sistem i\u00e7inde \u00f6zel televizyon kanallar\u0131n\u0131n en iyi anlayaca\u011f\u0131 dil ku\u015fkusuz budur. Bat\u0131da aileler \u015fiddet i\u00e7eren bir filmde bir di\u015f macunu firmas\u0131 reklamlar\u0131yla destekliyorsa bu \u00fcr\u00fcn\u00fc alm\u0131yorlar. Avrupa’da da buna benzer \u00f6rnekler var. T\u00fcrkiye’de toplam reklam pastas\u0131 1 milyar dolard\u0131r ve bunun 400 milyon dolan televizyonlara y\u00f6neliyor. Sadece \u0130stanbul’da 25 tane izlenen televizyon kanal\u0131 var. Alt\u0131-yedi kanal ba\u015fa g\u00fcre\u015fiyor. Bu s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim 400 milyon dolar g\u00fcnde 24 saat yay\u0131n yapan bir televizyon kanal\u0131n\u0131 besleyecek b\u00fcy\u00fckl\u00fckte de\u011fil. Dolay\u0131s\u0131yla bu pastan\u0131n nas\u0131l payla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 konusu k\u0131rana bir rekabete yol a\u00e7\u0131yor. S\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklan\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 konusunda televizyon kanallar\u0131 daha dikkatli bir \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7ine girebilirler.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ekranlardan f\u0131\u015fk\u0131ran \u015fiddet \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n k\u00f6rpe ruhlar\u0131n\u0131 sakatl\u0131yor, kimi zaman \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanan davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131na neden oluyor. Aileler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 koruyam\u0131yor, RT\u00dcK seyirci… Kanaat \u00f6nderleri reklam verenleri g\u00f6reve \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":732,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[58],"class_list":["post-48","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arti-haber","tag-artihaber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/media\/732"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}