{"id":134,"date":"2004-06-08T20:02:50","date_gmt":"2004-06-08T17:02:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.remgo.com\/11\/?p=134"},"modified":"2020-03-22T11:37:35","modified_gmt":"2020-03-22T08:37:35","slug":"dunyanin-marsa-acilan-kapisi-jpl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/dunyanin-marsa-acilan-kapisi-jpl\/","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131n Marsa a\u00e7\u0131lan kap\u0131s\u0131: JPL"},"content":{"rendered":"


\n500 milyon kilometrelik yolculuk<\/strong>
\nUzaklar.com sitesine yazmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda gezdi\u011fim mekanlar\u0131, ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131 ve izlenimlerimi aktaraca\u011f\u0131m\u0131 biliyordum. Yazacaklar\u0131m\u0131n konusunun her zaman \u2018uzaklara dair’ olaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fim gibi…<\/p>\n

Kentler, \u00fclkeler, da\u011flar, okyanuslar bu yaz\u0131lar\u0131n \u00e7er\u00e7vesi olacakt\u0131. Ama hi\u00e7 bu kadar uza\u011f\u0131 yazaca\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftim. Uzak s\u0131fat\u0131n\u0131n belki de hi\u00e7 bu kadar yak\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 bir yerden bahsedece\u011fim.<\/p>\n

Bu d\u00fcnyaya ait olmayan bir mekan:Mars.<\/strong><\/p>\n

Mars’\u0131 pek\u00e7ok ki\u015fi gibi ben de filmlerden, yaz\u0131lardan tan\u0131d\u0131m. Hakk\u0131nda \u00e7ok \u015fey yaz\u0131l\u0131p \u00e7izilmi\u015fti. Orada nas\u0131l bir gezegen oldu\u011fu asl\u0131nda beni \u00e7ok fazla ilgilendirmiyordu. Bu d\u00fcnyadaki ger\u00e7eklerle bo\u011fu\u015fmak yeter de artard\u0131, buna bir de Mars’\u0131 katman\u0131n hi\u00e7 anlam\u0131 yoktu. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerim yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 hafta \u00f6nce 2004 y\u0131l\u0131n\u0131n 3 Ocak tarihinde de\u011fi\u015fti.<\/p>\n

Her yerde Mars konu\u015fuluyordu. K\u0131z\u0131l gezegene d\u00fcnyadan g\u00f6nderilen bir robotun \u00e7ekti\u011fi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri insanlar b\u00fcy\u00fck bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla, biraz da merakla izliyorlard\u0131. Ben de onlardan biriydim. Ba\u015fka bir gezegene ait bu derece net ve yak\u0131n belgeleri izlemek, insan\u0131 ister istemez karma\u015f\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcncelere sokuyor. Her\u015feyden \u00f6nce farkl\u0131 bir gezegende ya\u015fam\u0131n izlerini arayan insan yap\u0131m\u0131 bir robotun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek bu heyecan\u0131 daha da artt\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n

NASA’n\u0131n Mars’a g\u00f6nderdi\u011fi Spirit adl\u0131 uzay arac\u0131yla ilgili bilgileri Ocak ay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren ka\u00e7\u0131rmadan izlemeye ba\u015flad\u0131m. B\u00f6ylesine ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir porjenin arkas\u0131ndaki ekibi merak edip durdum. Spirit, \u00e7ekti\u011fi foto\u011fraflar\u0131 yery\u00fcz\u00fcne g\u00f6ndermeye devam ettik\u00e7e ben de bu foto\u011fraflar\u0131n g\u00f6r\u00fcnen y\u00fcz\u00fcndeki g\u00f6r\u00fcnmeyen s\u0131rr\u0131n\u0131 kendi \u00e7ap\u0131mda sorgulamaya ba\u015flad\u0131m.<\/p>\n

Mars’a olan merak\u0131m\u0131n doruk noktaya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde ilgin\u00e7 bir mesaj ald\u0131m. Spirit’in foto\u011fraflar\u0131 g\u00f6ndermeye devam etti\u011fi ve insanlar\u0131n bu foto\u011fraflardan duvar ka\u011f\u0131d\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerdi. Los Angeles’ta bulunan ve yabanc\u0131 gazetecilerin \u00fcye oldu\u011fu Foreign Press Center’dan (FPC) geliyordu mesaj. Beni NASA’n\u0131n Los Angeles yak\u0131nlar\u0131ndaki Pasadena’ya, Mars Misyonu’nun y\u00f6netildi\u011fi uzay merkezine davet ediyorlard\u0131. Daveti hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden kabul ettim.<\/p>\n

\u0130ki g\u00fcn s\u00fcrecek bu \u00f6zel geziye Amerika’daki yabanc\u0131 uyruklu 20 gazeteci kat\u0131l\u0131yordu. Bu \u015fansl\u0131 grubu olu\u015fturan ki\u015filerden biri de ben olacakt\u0131m. Gezinin en ilgin\u00e7 yan\u0131 ku\u015fkusuz Jet Propulsion Laboratory (JPL) olacakt\u0131.
\n
\nD\u00fcnyan\u0131n Mars’a a\u00e7\u0131lan kap\u0131s\u0131nda<\/strong><\/p>\n

Grubun bulu\u015fma yeri Pasadena’daki Westin Oteli’ydi. Sabah 8:15’te otelin lobisinde topland\u0131ktan sonra JPL’e hareket edilecekti. S\u0131k\u0131 g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri nedeniyle uzay merkezine toplu halde gidecektik. 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan sonra kap\u0131lar\u0131n\u0131 ziyaret\u00e7ilere kapatan bu merkezde g\u00fcvenlik doruk noktas\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcn 24 saati hareketli olan Los Angeles’\u0131n kalabal\u0131k otoyollar\u0131ndaki s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131p Pasadene’ya hareket ettim. Kendime yol i\u00e7in iki saat zaman ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m. Normal \u015fartlarda bir saatte ula\u015fabilece\u011fim Pasadena’ya bu iki saat yeter de artard\u0131. Ancak, yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131mda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcmden yo\u011fun bir trafikle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Saat hen\u00fcz sabah 6:30’du ve sanki b\u00fct\u00fcn kent 710 nolu otoyolda seyahat ediyor gibiydi. Trafik ad\u0131m ad\u0131m ilerliyor, zaman ge\u00e7iyor, bulu\u015fma yerine ula\u015famam halinde ya\u015fayaca\u011f\u0131m hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 direksiyon ba\u015f\u0131nda ya\u015f\u0131yordum.<\/p>\n

Bulu\u015fma yerine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131mda saat 8:16’y\u0131 g\u00f6steriyordu. Gazetecileri NASA’n\u0131n merkezine g\u00f6t\u00fcrecek \u00f6zel otob\u00fcs otel \u00f6n\u00fcndeydi. Di\u011fer gazeteciler otob\u00fcsteki yerini \u00e7oktan alm\u0131\u015ft\u0131. Geziyi d\u00fczenleyen Amerikan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n g\u00f6revlisini otob\u00fcs\u00fcn kap\u0131s\u0131nda g\u00f6rd\u00fcm ve iki dakika i\u00e7inde arabam\u0131 parkedip otob\u00fcste olaca\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yledim. 20 ki\u015filik grup benim y\u00fcz\u00fcmden 5 dakikal\u0131k bir gecikmeyle NASA’n\u0131n Jet Propulsion Laboratory (JPL) merkezine hareket etti.<\/p>\n

Yakla\u015f\u0131k 15 dakikal\u0131k bir yolculuktan sonra JPL’in d\u0131\u015f kap\u0131s\u0131nda otob\u00fcsten indik. Geni\u015f bir a\u011fa\u00e7l\u0131k arazinin ortas\u0131nda, olduk\u00e7a s\u0131k\u0131 korunan g\u00fcvenilir bir yerde kurulan JPL’\u0131n g\u00fcvenlik bariyerini a\u015fmaya gelmi\u015fti s\u0131ra.<\/p>\n

S\u0131k\u0131 G\u00fcvenlik<\/strong><\/p>\n

JPL’in bekleme salonunda 20 gazeteci ve Amerikan D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revlilerinden olu\u015fan grubumuz, yetkililerin g\u00fcvenlik i\u015flemlerini tamamlamas\u0131n\u0131 beklemeye ba\u015flad\u0131. NASA’n\u0131n hepimize \u00f6zel olarak g\u00f6nderdi\u011fi bilgi formlar\u0131n\u0131 birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6ncesinden doldurulup iade etmi\u015ftik. Buna ra\u011fmen kap\u0131daki g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri i\u00e7inde bulundu\u011fumuz mekan\u0131n \u00f6zel bir konumda oldu\u011funu g\u00f6steren ilk i\u015faretti.<\/p>\n

Merkezin giri\u015finde beklerken bize birer form daha dolduraca\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6ylendi. Her iki formu geri toplayan g\u00f6revliler yandaki odaya girip verdi\u011fimiz bilgleri tekrar tekrar kontrol etti. Eksik bilgi verenlerin formlar\u0131n\u0131 geri getiren g\u00f6revliler sorulan sorular\u0131n tamam\u0131na cevap vermemiz gerekti\u011fini bir kez daha tembih etti. B\u00fct\u00fcn bu i\u015flemler yakla\u015f\u0131k 1.5 saat s\u00fcrd\u00fc. Formlar kontrol edildikten sonra \u00fcst aramas\u0131ndan ge\u00e7en grup \u00fcyelerinin yakalar\u0131na birer kart tak\u0131ld\u0131. \u00dczerinde ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fumuz bas\u0131n kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ad\u0131, isimlerimiz, sa\u00e7 rengimiz, boyumuz, kilomuz ayr\u0131 ayr\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015f en alt\u0131na da k\u0131rm\u0131z\u0131 harflerle \u2018\u00d6zel Ziyaret\u00e7i’ damgas\u0131 vurulmu\u015ftu.<\/p>\n

Ger\u00e7ek bir Uzay \u00dcss\u00fc<\/strong><\/p>\n

NASA’ya ba\u011fl\u0131 JPL Uzay \u00dcss\u00fc (bu \u2018uzay \u00fcss\u00fc’ tan\u0131m\u0131n\u0131 \u00e7ok kullanm\u0131\u015ft\u0131m ama ilk kez do\u011fru anlam\u0131nda kullan\u0131yorum san\u0131r\u0131m) Los Angeles \u015fehir merkezine yakla\u015f\u0131k bir saat uzakl\u0131ktaki Pasadena kentintinde yeral\u0131yor. Los Angeles da\u011flar\u0131na bakan bir yama\u00e7ta, kent trafi\u011finden izole bir alanda bulunan merkez, 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan sonra son derece s\u0131k\u0131 g\u00fcvenlik \u00f6nlemleriyle korunuyor. Ziyaret\u00e7ilere kapal\u0131 ara\u015ft\u0131rma merkezinin amac\u0131 insanl\u0131k tarihi kadar eski \u2018Ba\u015fka gezegenlerde hayat var m\u0131?’ sorusuna yan\u0131t bulmak.<\/p>\n

Mars \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc JPL Uzay \u00dcss\u00fc’nden gezegenler aras\u0131 yap\u0131lan uzay yolculuklar\u0131 y\u00f6netiliyor. Mars’\u0131n yan\u0131 s\u0131ra di\u011fer gezegenlerle ilgili g\u00f6zlemlerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 merkezdeki bilim adamlar\u0131 di\u011fer gezegenlerde varoldu\u011funa inan\u0131lan hayat\u0131n izlerini ara\u015ft\u0131r\u0131yor. Bu alanda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar JPL Uzay \u00dcss\u00fc’nde de\u011ferlendirildikten sonra NASA taraf\u0131ndan kamuoyuna a\u00e7\u0131klan\u0131yor. (a\u00e7\u0131klanmayan bilgiler de oluyor!)<\/p>\n

D\u0131\u015fardan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir \u00fcniversite kamp\u00fcs\u00fcn\u00fc and\u0131ran uzay merkezinin i\u00e7inde yeralan her binada farkl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor. Birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z binalarda farkl\u0131 gezegenlerle ili\u015fkin operasyonlar y\u00f6netiliyor.<\/p>\n

Spirit’in ikizi<\/strong><\/p>\n

Uzay \u00fcss\u00fcn\u00fcn bah\u00e7esinde bizi kar\u015f\u0131layan bir g\u00f6revli JPL hakk\u0131nda k\u0131sa bir \u00f6zet bilgi verdikten sonra bizi bir \u00e7ad\u0131ra ald\u0131. \u00c7ad\u0131r\u0131n i\u00e7inde \u015fu anda Mars’ta bulunan Spirit adl\u0131 uzay robotunun bir benzeri duruyordu. Televizyondan defalarca izledi\u011fim bu esrarengiz uzay arac\u0131yla burun buruna gelmi\u015ftim. Tam kar\u015f\u0131mda duruyordu. K\u00fc\u00e7\u00fck bir ara\u00e7t\u0131. Ya da onu g\u00f6z\u00fcmde biraz b\u00fcy\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fcm. G\u00fcne\u015f enerjisi panelleri, kameralar\u0131, anteni ve robot koluyla Spirit’in d\u00fcnyadaki benzeriydi.<\/p>\n

Spirit’in ikizinin bulundu\u011fu beyaz \u00e7ad\u0131rda bizi kar\u015f\u0131layan uzay m\u00fchendisi Rendii Wessen, \u00f6nce robot ve Mars misyonu hakk\u0131nda \u00f6zet bir a\u00e7\u0131klama yapt\u0131ktan sonra sorular\u0131m\u0131z\u0131 yan\u0131tlamaya ba\u015flad\u0131. Gruptaki 20 gazetecinin 20’si de neredeyse ayn\u0131 anda ilk sorular\u0131m\u0131z\u0131 sormaya ba\u015flad\u0131k. Heyecanl\u0131 olan sadece ben de\u011fildim. Gruptaki herkes Mars’\u0131n d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lan kap\u0131s\u0131nda bulunman\u0131n zevkini ya\u015f\u0131yordu. Akl\u0131m\u0131za gelebilecek her t\u00fcrl\u00fc soruyu sorduk Rendii Wessen’e. O da hi\u00e7 yorulmadan, usanmadan ve hatta bizim ilkokul \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 and\u0131ran heyecan\u0131m\u0131z\u0131 dikkate almadan en anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u00fcslupla bu karma\u015f\u0131k operasyonu bize anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Soru ve cevap b\u00f6l\u00fcm\u00fc bittikten sonra \u00e7ad\u0131r\u0131 terketmeye haz\u0131rlan\u0131rken Spirit’in ikizine daha yak\u0131ndan bakma f\u0131rsat\u0131 buldum. Robotun bulundu\u011fu ve Mars’\u0131n zeminini and\u0131ran platforma \u00e7\u0131kmak i\u00e7in bize e\u015flik eden g\u00f6revlilerden izin istedim. Onay al\u0131r almaz araca yakla\u015ft\u0131m. \u00dczerindeki her detay\u0131 incelemeye ba\u015flad\u0131m. Anlamad\u0131\u011f\u0131m o kadar karma\u015f\u0131k \u015fekiller vard\u0131 ki yard\u0131m i\u00e7in Rendii Wessen’e seslendim. Bana robotun \u00fczerinde bulunan 9 kameran\u0131n yerini, g\u00fcne\u015f panellerini, Mars ile d\u00fcnya aras\u0131nda ileti\u015fimi sa\u011flayan (Bu k\u0131sm\u0131 hala anlayabilmi\u015f de\u011filim) anteni ve foto\u011fraflar\u0131 ileten radar\u0131 tekrar g\u00f6sterdi. Ara\u00e7la hat\u0131ra foto\u011fraf\u0131 \u00e7ektirdikten sonar JPL’in en hassas noktas\u0131na, Mars misyonunun y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Komuta Merkezi’ne ge\u00e7tik.<\/p>\n

NASA’n\u0131n mutlu g\u00fcnleri <\/strong><\/p>\n

JPL Uzay \u00dcss\u00fc’nde g\u00f6rev alan NASA’ya ba\u011fl\u0131 bilimadamlar\u0131 kendi deyimleriyle \u2018hayatlar\u0131n\u0131n en mutlu g\u00fcnlerini’ ya\u015f\u0131yorlar. 3 Ocak tarihinde Mars y\u00fczeyine inen Spirit adl\u0131 uzay robotu bilimsel anlamda bir ba\u015far\u0131ya imza atmakla kalmay\u0131p ayn\u0131 zamanda NASA’n\u0131n Colombia facias\u0131ndan sonar y\u0131k\u0131lan umutlar\u0131n\u0131 da yeniden canland\u0131rd\u0131.<\/p>\n

Spirit’in ba\u015far\u0131l\u0131 ini\u015fi ve bunu izleyen g\u00fcnlerdeki sorunsuz geli\u015fmeler bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Amerikan siyasetinin de bir par\u00e7as\u0131 oldu. Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Spirit’in ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 kutlayan ABD Ba\u015fkan\u0131 George Bush, Mars’a insan g\u00f6nderme projesini de destekledi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n

Uzay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00e7enin y\u00fckl\u00fcce bir miktar\u0131n\u0131 harcayan NASA, Ba\u015fkan\u0131n da deste\u011fiyle gelecek misyonlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na b\u00fcy\u00fck bir moralle y\u00fcr\u00fct\u00fcyor.<\/p>\n

Spirit’in g\u00f6nderdi\u011fi detayl\u0131 foto\u011fraflar\u0131n heyecan\u0131 aradan \u00fc\u00e7 hafta ge\u00e7mesine kar\u015f\u0131n t\u00fcm JPL \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n y\u00fczlerinde g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu ba\u015far\u0131y\u0131 sadece kendi aralar\u0131nda kutlamakla yetinmeyen NASA, Amerikan kamuoyunu da Mars’taki geli\u015fmeler konusunda herg\u00fcn bilgilendiriyor.<\/p>\n

Film st\u00fcdyosunu and\u0131ran Bas\u0131n Merkezi<\/strong><\/p>\n

NASA’n\u0131n Mars operasyonu ile ilgili a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yine California’daki JPL merkezinden yap\u0131l\u0131yor. Bunun i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir binay\u0131 Bas\u0131n Merkezi olarak yeniden d\u00fczenleyen NASA, yakla\u015f\u0131k 150 ki\u015fi kapasiteli bu merkezden g\u00fcnl\u00fck duyurular\u0131yla Amerikan kamuoyunu Mars’taki son geli\u015fmeler hakk\u0131nda bilgilendiriyor. Bu duyurular NASA’ya ba\u011fl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fan bilimadamlar\u0131nca herg\u00fcn d\u00fczenli olarak yap\u0131l\u0131yor Dr. Ray Albertson ve Jeniffer Trosper JPL Uzay \u00fcss\u00fcn\u00fcn g\u00fcnl\u00fck bas\u0131n duyurular\u0131n\u0131 yapan g\u00f6revlileri. Her sabah d\u00fczenl\u00fc olarak d\u00fczenlenen bu duyurular Ameriakan bas\u0131n\u0131nda da geni\u015f yer al\u0131yor.<\/p>\n

B\u00fcy\u00fck bir film st\u00fcdyosunu and\u0131ran bas\u0131n merkezinde kapal\u0131 devre canl\u0131 yay\u0131n yap\u0131labiliyor. CNN, ABC, NBC gibi ulusal ve kablolu yay\u0131n yapan televizyon kanallar\u0131 izleyicilerine bu merkezden ula\u015f\u0131yor. Bunun i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc altyap\u0131 sistemi bulunan Bas\u0131n Merkezi’ne ziyaretimiz saat 11.00’e denk geldi. G\u00fcnl\u00fck a\u00e7\u0131klamalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anda salona girdik. Salondan CNN canl\u0131 yay\u0131n yap\u0131yordu ve sessiz olmam\u0131z i\u00e7in defalarca uyar\u0131ld\u0131k. Bize ayr\u0131lan koltuklara oturduktan sonra iki bilimadam\u0131n\u0131n Spirit taraf\u0131ndan g\u00f6nerilen son resimler konusundaki a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 dinlemeye ba\u015flad\u0131k. S\u0131ra soru cevap b\u00f6l\u00fcm\u00fcne geldi\u011finde herkes kafas\u0131na tak\u0131lan, merak etti\u011fi sorular\u0131 sormaya ba\u015flad\u0131. Spirit’in 90 g\u00fcnl\u00fck \u00f6mr\u00fc dolduktan sonra ne olaca\u011f\u0131, Mars’ta hayat\u0131n izine rastlan\u0131p rastlan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, k\u0131z\u0131l gezegenin ger\u00e7ekten k\u0131z\u0131l olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve daha pek\u00e7ok soru grubumuzdaki gazeteciler taraf\u0131ndan sorulmaya ba\u015fland\u0131. A\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapan bilim adamlar\u0131 sorulan her soruyu b\u00fct\u00fcn ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na kadar titiz bir bi\u00e7imde yan\u0131tland\u0131rmaya \u00f6zen g\u00f6sterdi.<\/p>\n

Mars \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ilgili sorular\u0131m\u0131z\u0131 yan\u0131tlayan Dr. Ray Albertson, misyonun beklentilerinin \u00fczerinde bir ba\u015far\u0131 oran\u0131yla devam etti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Mars y\u00fczeyinden gelen bilgilerin de\u011ferledirmesinin zaman alaca\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Albertson, Mars’ta hayat olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusundaki sorular\u0131m\u0131z\u0131 \u015f\u00f6yle yan\u0131tlad\u0131:<\/p>\n

\u2018Bunun cevab\u0131n\u0131 vermek i\u00e7in hen\u00fcz \u00e7ok erken. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131nday\u0131z diyebilirim. Her \u00e7al\u0131\u015fma asl\u0131nda bizim i\u00e7in yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor. \u015eu anda Mars y\u00fczeyinde bulunan iki robot ara\u00e7 bu merkezdeki b\u00fct\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n beklentisinin \u00fcst\u00fcnde bir ba\u015far\u0131ya imzas\u0131n\u0131 att\u0131. Do\u011frusunu s\u00f6ylemek gerekirse bu kadar sorunsuz br misyon olaca\u011f\u0131n\u0131 beklemiyorduk. \u00d6zellikle Spirit’in g\u00f6nderdi\u011fi son derece detayl\u0131 foto\u011fraflar, insano\u011flunun bir ba\u015fka gezegen hakk\u0131nda ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 en detayl\u0131 g\u00f6rsel malzemeyi olu\u015fturuyor. Mars y\u00fczeyinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fcten bu iki ara\u00e7 bizlerin birer bebe\u011fi gibi. \u0130lgi ve alaka bekliyorlar ve bizden hassas davranmam\u0131z\u0131 istiyorlar. Bizlerin bu robotlara yakla\u015f\u0131m\u0131 onlar\u0131n bize olan bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 da etkileyecek.’<\/p>\n

JPL’de mekanik m\u00fchendis olarak g\u00f6rev yapan ve ayn\u0131 zamanda g\u00fcnl\u00fck brifinglerle \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 Amerikan kamuoyuna duyuran Jennifer Trosper ise Mars misyonu hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 dedi:<\/p>\n

\u2018Mars’a g\u00f6nderdi\u011fimiz ara\u00e7lardaki \u00f6l\u00e7\u00fcm ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n hi\u00e7biri ini\u015f s\u0131ras\u0131nda zarar g\u00f6rmemesi bizim i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir ba\u015far\u0131. Bu ba\u015far\u0131n\u0131n alt\u0131nda 3.5 y\u0131ld\u0131r yap\u0131lan titiz bir \u00e7al\u0131\u015fma var. Daha \u00f6nceki \u015fanss\u0131z denemelerimizde ya\u015fananlar bizim i\u00e7in tecr\u00fcbe oldu ve al\u0131nan derslerden yola \u00e7\u0131karak geli\u015ftirdi\u011fimiz metodlar sayesinde Mars2a g\u00f6nderilen iki ara\u00e7 ba\u015far\u0131yla ini\u015fi ger\u00e7ekle\u015ftiridi. G\u00f6nderdi\u011fi foto\u011fraflar ve Mars y\u00fczeyine ili\u015fkin bilgiler son derece \u00f6nemli. Bu veriler sayesinde Mars’ta bir zamanlar ya\u015fam olup olmad\u0131\u011f\u0131 yolundaki sorunun yan\u0131t\u0131na yakla\u015f\u0131yoruz. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131n ve projelerin de kap\u0131s\u0131n\u0131 aralad\u0131.’<\/p>\n

Bas\u0131n Merkezine yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ziyaretten sonra Mars’la ilgili bir ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 binaya ge\u00e7tik. Burada 2005 y\u0131l\u0131nda Mars y\u00f6r\u00fcngesine yerle\u015ftirilmesi planlanan uydunun \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131l\u0131yordu. Mars \u00fczerinde belirlenen farkl\u0131 b\u00f6lgelerin detayl\u0131 haritas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karacak bu uydu, sonraki \u00e7al\u0131\u015fmalarda gezegene inmesi planlanan insanl\u0131 uzay arac\u0131 i\u00e7in zemin haz\u0131rlayacak. Bu projede \u00e7al\u0131\u015fan iki bilimadam\u0131n\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 dinledikten sonra. JPL’in farkl\u0131 g\u00f6revlileriyle de sohbet etme f\u0131rsat\u0131 bulduk.<\/p>\n

Yakla\u015f\u0131k 4 saat s\u00fcren gezinin sonlar\u0131na geldi\u011fimizde bizlere giri\u015fte verilen \u00f6zel izin kartlar\u0131m\u0131z geri topland\u0131. D\u00f6rt g\u00f6revlinin e\u015fli\u011finde \u00e7\u0131k\u0131\u015f kap\u0131s\u0131na do\u011fru hareket ettik ve gezinin ikinci b\u00f6\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturan The Planetary Society’ye hareket ettik.<\/p>\n

Uzay Yolu dizisinin \u2018Doktor’u<\/strong><\/p>\n

The Planetary Society, merkezi Pasadena’da bulunan ve d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok \u00fcye say\u0131s\u0131na sahip ba\u011f\u0131ms\u0131z bir dernek, ya da sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc de diyebiliriz. Amac\u0131 uzay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 desteklemek. 1980 y\u0131l\u0131nda Dr. Carl Sagan, Bruce Murray ve Louis Friedman taraf\u0131ndan kurulan derne\u011fin 125 \u00fclkede temsilcili\u011fi bulunuyor. Mars’taki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yak\u0131ndan izleyen dernek, yay\u0131nlar\u0131yla uzay konular\u0131nda insanlar\u0131 bilgilendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Derne\u011fin \u015fu anki ilgi noktas\u0131 Mars ve gezegene g\u00f6nderilen iki uzay robotu. NASA ile \u00e7ok yak\u0131n ili\u015fkileri bulunan ve Washington’da \u00fcst d\u00fczey lobi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fcten The Planetary Society Mars ile ilgili bi rile de imzas\u0131n\u0131 atm\u0131\u015f. Dernek taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan bir CD, Spirit arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u015fu anda Mars topraklar\u0131nda bulunuyor. Bu bidi\u011fimiz boyutta bir CD. Ancak yap\u0131m\u0131 i\u00e7in \u00f6zel radyoaktif maddeler kullan\u0131lm\u0131\u015f ve yakla\u015f\u0131k 100 bin dolara malolmu\u015f. Yani bug\u00fcne dek yap\u0131lan en pahall\u0131 CD. CD’nin i\u00e7inde 4 milyon ki\u015finin ismi bulunuyor. Bir ba\u015fka \u00f6zelli\u011fi de CD’nin \u00fczerine yerle\u015ftirilen bir kod. Bu kodun amac\u0131 insanlar\u0131n ilgisini Mars’a \u00e7ekmek. CD’nin \u00fczerinde bulunan bu kodu ilk \u00e7\u00f6zen ki\u015fi dernek taraf\u0131ndan \u00f6d\u00fcllendirilecek. Dernek y\u00f6neticilerinden Bruce Betts’e \u0131srar\u0131m\u0131za ra\u011fmen CD’nin \u00fczerindeki kodla ilgili bir ipucu alamad\u0131k. Ancak CD’yle ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 foto\u011fraflar\u0131 \u00e7ekmeyi ba\u015fard\u0131k. Bu da kodun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in gereken en \u00f6nemli ad\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc Derne\u011fin internet sayfas\u0131ndaki foto\u011fraflar kodun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc zorla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in net g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler de\u011fil. (Bu konuya ilgisi olan ve kodu \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fanlara bir deste\u011fimiz olabilir!)<\/p>\n

The Planetary Society’nin bir ba\u015fka giri\u015fimi de bug\u00fcnlerde sonu\u00e7land\u0131. D\u00fcnya genelinde yap\u0131lan bir elemeden sonra belirlenen 16 gen\u00e7, e\u011fitim i\u00e7in \u015fu anda California’da bulunuyor. Farkl\u0131 \u00fclkelerden belirlenen bu \u00f6\u011frenciler NASA merkezinde iki haftal\u0131k e\u011fitimlerini tamamlad\u0131ktan sonra \u00fclkelerine d\u00f6necekler.<\/p>\n

Derne\u011fin en \u00f6nemli \u00fcyelerinden biri de Robert Picardo. \u0130smi hat\u0131rlamayanlara ipucu: Uzay Yolu dizisinin doktoru. The Planetary Society’nin ileti\u015fim kampanyas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten Picardo ayn\u0131 zamanda dernekle ilgili yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalarda s\u0131k s\u0131k kamuoyunun g\u00fcndemine geliyor. \u2018Doktor’ ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z uzun ve keyifli s\u00f6yle\u015fiden sonra The Planetary Society’den ayr\u0131l\u0131yoruz.<\/p>\n

10 milyon dolarl\u0131k kol<\/strong><\/p>\n

Gezinin ikinci g\u00fcn\u00fcnde Spirit ve Opportunity’ye robot kollar\u0131 haz\u0131rlayan ASI adl\u0131 \u015firketi gezdik. \u015eirketin kurucular\u0131ndan Rene Fradet’ten yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgiler ald\u0131k. \u015eu anda Mars’ta bulunan iki uzay robotu farkl\u0131 par\u00e7alardan olu\u015fuyor. Anten, kamera, tekerlekler ve robotik kol. Hepsi birbirinden \u00f6nemli bu farkl\u0131 par\u00e7alar\u0131n ortak misyonu birbiriyle uyumlu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131. Robotun belki de en hayati pa\u00e7as\u0131 kolu. Mars’\u0131n zemininden ve kayalar\u0131ndan \u00f6rnekler \u00fczerinde ara\u00e7t\u0131rma yapan bu kolu \u00fcreten \u015firket de ASI. Kurulu\u015f amac\u0131 uzay ara\u00e7lar\u0131na robot kol \u00fcretmek. Birka\u00e7 y\u0131lda bir m\u00fc\u015fterisi \u00e7\u0131kan (\u015fu anki tek m\u00fc\u015fterileri NASA) bu \u015firket NASA i\u00e7in \u015fu ana kadar 4 adet robotik kol \u00fcretmi\u015f. D\u00f6rd\u00fc de birbirinin ayn\u0131 olan kollardan ikisi \u015fu anda Mars’ta ikisi de NASA’n\u0131n elinde. Sadece bu i\u00e7 i\u00e7in NASA’dan ald\u0131klar\u0131 b\u00fct\u00e7e 10 milyon dolar. Asl\u0131nda \u2018sadece’ deyip yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 hafife almamak gerekiyor. Kollar\u0131n \u00fcretimi i\u00e7in 4 y\u0131l harcayan \u015firket 5 uzay m\u00fchendisini bu i\u015f i\u00e7in g\u00f6revlendirmi\u015f. Yakla\u015f\u0131k 800 par\u00e7adan olu\u015fan ve insan kolunun i\u015flevleri programlanan robotik kollar \u015fu ana kadar problemsiz \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve bu \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etmesi halinde gelecek ihaleler i\u00e7in ASI’ye \u00f6ncelik kazand\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

Hayat var m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Spirit ve Opportinity’nin 90 g\u00fcn s\u00fcrecek Mars maceras\u0131n\u0131n sonunda bilimadamlar\u0131 arad\u0131klar\u0131 yan\u0131ta ula\u015fabilecek mi?<\/p>\n

Mars’ta bir zamanlar hayat oldu\u011funa y\u00f6nelik iddialar bilimsel olarak kan\u0131tlanabilecek mi?
\nNASA’ya ba\u011fl\u0131 bilimadamlar\u0131na bu konuda y\u00f6neltti\u011fimiz sorulara biz net bir yan\u0131t alamad\u0131k, ancak yak\u0131n bir gelecekte insanl\u0131\u011f\u0131n gelece\u011fini de\u011fi\u015ftirebilecek bu sorunun yan\u0131t\u0131na California Eyaleti’nde yer alan NASA’ya ba\u011fl\u0131 JPL Uzay \u00dcss\u00fc’ndeki \u00e7al\u0131\u015fanlar arac\u0131l\u0131yla ula\u015faca\u011f\u0131m\u0131z kesin.<\/p>\n

Buz Gezegeni<\/strong><\/p>\n

Bilinen eski ad\u0131yla k\u0131z\u0131l gezegen, bir zamanlar uzmanlar\u0131n yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 dingin \u00e7orak arazi g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcnden \u00e7a\u011flarla \u00f6l\u00e7\u00fclecek kadar farkl\u0131 -ki buna buz \u00e7a\u011flar\u0131 da diyebilirsiniz. Yeni ini\u015f ara\u00e7lar\u0131yla birlikte \u015fu \u00f6nemli soru g\u00fcndemde: Acaba s\u0131v\u0131 su ve onunla birlikte ya\u015fam belirtileri olabilir mi?<\/p>\n

Mars Misyonu<\/strong><\/p>\n

Yakla\u015f\u0131k 500 milyon kilometrelik uzay yolculu\u011fundan sonra 3 Ocak tarihinde Mars’\u0131n Gusev Krateri’ne inen Spirit’in \u00e7ekti\u011fi ilk foto\u011fraflarda gezegenin y\u00fczeyi hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgilere ula\u015f\u0131ld\u0131. Uzay robotunun y\u00fczeydeki kayalar \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 halen JPL Uzay \u00dcss\u00fc’ndeki bilimadamlar\u0131nca inceleniyor.<\/p>\n

Spirit robotu yapt\u0131\u011f\u0131 her hareket i\u00e7in gereken enerjiyi arac\u0131n g\u00f6vdesindeki g\u00fcne\u015f panellerince sa\u011fl\u0131yor. Toplam maliyeti 820 milyon dolar\u0131 bulan uzay robotunun 90 g\u00fcnl\u00fck \u00f6al\u0131\u015fma s\u00fcresi bulunuyor.<\/p>\n

\u2018K\u0131z\u0131l Gezegen’<\/strong><\/p>\n

G\u00fcne\u015fe olan uzakl\u0131k s\u0131ralamas\u0131nda 4. s\u0131rada yeralan ve 6780 kilometre \u00e7ap\u0131ndaki Mars d\u00fcnyan\u0131n yakla\u015f\u0131k yars\u0131 kadar. Y\u00fczey yap\u0131s\u0131 d\u00fcnyan\u0131n kayal\u0131k b\u00f6lgelerindeki yap\u0131ya benziyor. Yer\u00e7ekimi d\u00fcnyaya g\u00f6re y\u00fczde 38 oran\u0131nda daha az. Kendi y\u00f6r\u00fcngesindeki turunu 24 saat, 39 dakika, 35 saniyede tamamlayan Mars’\u0131n g\u00fcne\u015f etraf\u0131ndaki y\u00f6r\u00fcngesinde d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc 687 g\u00fcn s\u00fcr\u00fcyor. 25 derece egime sahip Mars’\u0131n d\u00fcnyadakine benzer d\u00f6rt mevsimi bulunuyor. Hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyayla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda son derece d\u00fc\u015f\u00fck. Mars’\u0131n gece ile g\u00fcnd\u00fcz aras\u0131ndaki \u0131s\u0131 fark\u0131 son derece b\u00fcy\u00fck. Ortalama gece \u0131s\u0131s\u0131 -53 ile -128 derece olan gezegende g\u00fcnl\u00fck hava \u0131s\u0131s\u0131 27 derece. Ortalama f\u0131rt\u0131na: Saatte 120 kilometre. K\u0131z\u0131l gezegenin atmosferinde y\u00fczde 94.3 karbondioksit, y\u00fczde 2.7 nitrojen, y\u00fczde 1.6 argon bulunuyor.<\/p>\n

En y\u00fcksek noktas\u0131 Olympus Mons’\u0131n y\u00fczeyden y\u00fcksekli\u011fi 26 kilometre, \u00e7ap\u0131 ise 600 kilometreyi buluyor. Marineris ad\u0131 verilen kanyonlar\u0131 g\u00fcne\u015f sisteminin en derin y\u00fczey \u015fekilleri olarak biliniyor. 4000 kilometre uzunlu\u011fundaki bu kanyonlar\u0131n en derin noktas\u0131ndan tepeye olan y\u00fcksekli\u011fi 10 kilometre.<\/p>\n

Mars\u0131n birbirinden farkl\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki iki ay\u0131 bulunuyor. Phobos \u2018korku’ ve Deimos \u2018ter\u00f6r’ ad\u0131 verilen iki ay Mars’\u0131n y\u00f6r\u00fcngesinde birbirine z\u0131t y\u00f6nlerde hareket ediyor.<\/p>\n

Gelecek Misyonlar<\/strong><\/p>\n

Mars Uydusu (2005):<\/strong> Mars’taki y\u00fczey \u015fekilleri ve yap\u0131s\u0131yla ilgili detayl\u0131 bilgilere ula\u015fmak amac\u0131yla planlanan uydunun yap\u0131m a\u015famas\u0131 JPL Uzay \u00dcss\u00fc’nde devam ediyor. Mars\u0131n y\u00fczeysel haritas\u0131n\u0131 belirleyecek olan uydu gelecek y\u0131llarda Mars y\u00fczeyine g\u00f6nderilecek ara\u00e7lar i\u00e7in de \u00f6nemli bilgiler toplayacak. Uydudaki radar sistemi sayesinde y\u00fczeyin alt\u0131ndaki su kaynaklar\u0131n\u0131n yeri belirlenecek. Uydu, Mars\u0131n atmosfer yap\u0131s\u0131yla ilgili olarak da detayl\u0131 bilgiler toplayacak.<\/p>\n

Phoenix Projesi (2007):<\/strong> Gezegenin kuzeyindeki buzul b\u00f6lgeye inecek olan uzay arac\u0131 gezegendeki su yap\u0131s\u0131yla ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fctecek. Marstaki ya\u015fam ile ilgili en \u00f6nemli bilgilere bu misyonda ula\u015f\u0131laca\u011f\u0131na inan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

\u0130leti\u015fim Uydusu (2009):<\/strong> Gezegenler aras\u0131 ilk ileti\u015fim uydusu \u00f6zelli\u011fine sahip olacak uydunun \u00f6nceki uydulara oranla daha y\u00fcksek y\u00f6r\u00fcngeye yerle\u015fecek. Bu uydu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla mars y\u00fczeyinde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir bi\u00e7imde d\u00fcnyaya iletilmesi planlan\u0131yor.<\/p>\n

Spirit ve Opportunity’nin \u00f6zellikleri<\/strong><\/p>\n

1.6 metre uzunlu\u011funda 174 kilo a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda. \u00dc\u00e7 ayl\u0131k misyon sresince \u00fc\u00e7 futbol sahas\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki alanda inceleme yapmas\u0131 bekleniyor. Ara\u00e7lar\u0131n ana yap\u0131s\u0131 y\u00fcksek teknolojide \u00fcretilen aerogel adl\u0131 maddeden olu\u015fuyor. Arac\u0131n \u00fczerinde g\u00fcne\u015f enerjisini kullanmak i\u00e7in kurulan solar paneller \u00fc\u00e7 anten ve kamera kontrol merkezinden olu\u015fuyor. G\u00fcne\u015f ener\u015fisini elektrik enerjisine \u00e7eviren paneller g\u00fcnl\u00fck 900 watt enerji \u00fcretecek. \u00dc\u00e7 ayl\u0131k s\u011frenin dolmas\u0131yla bu oran 600 wattia kadar d\u00fc\u015fecek. Mevsim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve toz enerji \u00fcretiminin azalmas\u0131na neden olacak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

500 milyon kilometrelik yolculuk Uzaklar.com sitesine yazmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda gezdi\u011fim mekanlar\u0131, ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131 ve izlenimlerimi aktaraca\u011f\u0131m\u0131 biliyordum. Yazacaklar\u0131m\u0131n konusunun her zaman \u2018uzaklara dair’ olaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fim gibi…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":645,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[51],"class_list":["post-134","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gezi","tag-los-angeles"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/134","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=134"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/134\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/media\/645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.remgo.com\/11\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}