Boyle, tansiyonun yukseldigi, donanmanin Ege’ye ciktigi gunlerde siz Fatih Sultan Mehmet Koprusu’nu kullanmayin! Karsi tarafa gecmeniz daha uzun surer ama Bogazici Koprusu’nu tercih edin. Neden diyeceksiniz, Fatih Koprusu’nden gecerken basiniza bomba dusebilir! Cunku Fatih Koprusu hava saldirilarina karsi savunmasiz. Ta basindan, hizmete girdigi yil olan 1988’den beri…

Mazaallah bir dusman ucagi Istanbul semalarina ulasip bombalarini uzerine birakmak icin kopruye yonelse ona karsi koyacak ne bir ucaksavar topu ne de fuzesi var bu stratejik koprunun cevresinde.

Tipik bir Turkiye oykusu. Iste bu koprunun savunmasi icin ucaksavar mevzii olarak tasarlanan bolge, ki bugun Kucukarmutlu diye bilinir, gecekondularin ve varoslari mesken tutmus radikal gruplarin isgali altinda.

Fatih Koprusu gibi kritik bir hedefin nasil olup da savunmasiz birakildigina bakinca karsimiza tipik bir Turkiye tablosu cikiyor: Vurdumduymaz ve ihmalkar bir burokrasi, goc, kacak yapilasma ve rant kavgasi…

Oyku, bir agir ihmal vakasiyla basladi. Projede ucaksavar mevzileri icin yer ayrilmis olmasina ragmen, bunlarin insasi unutuldu.

Sonra, 1991’de Korfez krizi patlak verdiginde akillar basa geldi. Turkiye, Irak’tan gelebilecek her turlu saldiriya karsi guvenlik onlemlerini gozden geciriyordu. Askeri yetkililer haritalari masalara sererek olasi hedeflerin savunma durumunu inceledi.

Bu olasi hedefler arasinda Fatih Sultan Mehmet Koprusu’nun de adi vardi elbette. Planlama calismalarini yuruten Savunma Bakanligi yetkilileri kopruyle ilgili dosyayi actiklarinda ilginc bir durumla karsilastilar. Bogazici Koprusu’nun hava savunma tesisi olan Nakkastepe’deki fuze ussunun bir benzerinin stratejik nokta kapsamindaki Fatih Sultan Mehmet Koprusu cevresinde mevcut bulunmadigini gorduler.

Savunma Bakanligi dosyaya el attiginda artik cok gec kalindigi anlasildi. Bakanlik yetkililerinin karsisinda Istanbul’un cozulemeyen dev sorunu duruyordu: kacak yapilasma. Kopru savunmasizdi, cunku kagit uzerinde ucaksavar mevzilerine tahsis edildigi gorulen Avrupa yakasindaki arazide neredeyse tamami kacak yapilardan olusan koskoca bir mahalle, 40 bin nufuslu Kucukarmutlu bulunuyordu. Kanuoyunda yasadisi sol orgutlerin kalesi olarak taninan Kucukarmutlu…

Konu, donemin Milli Savunma Bakanligi Mustesari Korgeneral Dogan Celikay tarafindan arastirildi. Isgal edilen alan ile ilgili bilgi icin Istanbul Buyuksehir Belediyesi’ne bir yazi gonderildi. 27 Agustos 1990 tarihli bu yazida sozkonusu yerde bulunan gecekondularin yikilmasi icin belediyenin harekete gecmesi istendi.

Korgeneral Celikay imzasini tasiyan yazida, Istanbul Buyuksehir Belediye Baskanligi ve Istanbul Teknik Universitesi Rektorlugu mulkiyetlerindeki “Armutlu Tepesi’ndeki ‘8 numarali Ucaksavar Mevzi Yeri’ ile askeri guvenlik bolgesi icinde bulunan gecekondu sayisinin daha fazla artmamasi ve isgal sahasinin genislememesi icin “tasfiye tarihine kadar”, “gerekli onlemlerin alinmasi” isteniyordu. Bu onlemler, Kucukarmutlu sakinlerinin elektrik, su, telefon, yol gibi altyapi hizmetlerinden yararlandirilmamalari, kendilerine gecekondularinin yakinda yikilacaginin sik sik yazili olarak ve hoparlorlerle duyurulmasi olarak siralaniyordu. Belediye ise cevabinda bu gecekondulari yikmaya gucunun yetmedigini belirtti. Kucukarmutlu’daki isgal o gunlerde Basbakanlik’in da dikkatini cekti. Donemin Basbakan Musaviri Necdet Seckinoz, Savunma Bakanligi’nin isteklerini yineleyen benzer bir yaziyi Icisleri Bakanligi, Istanbul Valiligi, Istanbul Buyuksehir Belediyesi ve Sariyer Belediyesi’ne gonderdi. Istenen dogrultuda hicbir gelisme olmamasi uzerine bu defa Hava Kuvvetleri Komutanligi harekete gecti. 15. Fuze Us Komutanligi Sariyer Belediyesi’ne gonderdigi 25 Ocak 1991 tarihli yazida kacak yapilasmanin onunun kesilmesi ve varolanlarin yikilmasi istegi ucuncu defa yineleniyordu. Bu yazinin ardindan belediye sozkonusu araziyi Milli Savunma Bakanligi’na devrederek sorumluluktan kurtulmak yolunu secti.

Istanbul Buyuksehir Belediyesi zaten bu binalari yikamiyordu. Yikilabilen binalarin yerine her seferinde yenileri dikiliyordu. Milli Savunma Bakanligi Buyuksehir Belediyesi’nin bu kararindan sonra Istanbul Valiligi’ne bir yazi gondererek Kucukarmutlu Bolgesi’ne hizmet ambargosu uygulamasini istedi. Valilik bu yazi uzerine ilgili kamu kuruluslarini uyardi ve gecekondulara TEK, ISKI, PTT gibi kuruluslarca hizmet goturulmemesi direktifini verdi. Ardindan ambargo basladi. Donemin ISKI Genel Muduru Ergun Goknel’in konuyla ilgili yorumu ilgincti. Goknel soyle diyordu: “Emrin yorumu olmaz uygulamasi yapilir.”

1992 yilinda uygulanan bu ambargo Kucukarmutlu sakinleri tarafindan tepkiyle karsilandi. Gecekondu sakinleri, vatandaslik haklarinin bulundugunu belirterek, bu olmazsa eylemlerini tirmandiracaklarini ilan etti. Donemin Buyuksehir Belediye Baskani Nurettin Sozen, “Ben vatandasi cezalandiramam” derken, TEK ve PTT gibi devlet kuruluslari Kucukarmutlu’ya verdikleri hizmeti askiya aldilar. Tum bu gelismeler Milli Savunma Bakanligi’na Kucukarmutlu’daki kacak yapilarin “tasfiyesi”nin sanildigi kadar basit olmadigini gosterdi ve konu bir daha gundeme gelmedi. Koprudeki bugunku guvenlik onlemleri arac trafigini denetlemekle sinirli. Koprunun her iki tarafinda ikiser adet polis kulubesi bulunuyor. 2. Kopru’nun Anadolu yakasi girisindeki Kopruleri Koruma Mudurlugu’nden isminin aciklanmasini istemeyen bir yetkili sunlari soyluyor: “Koprude, birinci koprudeki gibi bir askeri savunma sistemi yok. Fuze ussu malum nedenlerle yapilamadi. Yapilmasi gerekirdi, ama olmadi.”




Leave A Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir